Bakara Suresine Dön

Bakaraالبقرة

240. Ayet

240Bakara Suresi

وَالَّذ۪ينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ اَزْوَاجًاۚ وَصِيَّةً لِاَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ ف۪ي مَا فَعَلْنَ ف۪ٓي اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍۜ وَاللّٰهُ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ

Sizden vefat edip geride eş bırakanlarınız, bir yıl boyunca (geride kalan kadınları) faydalandıracak ve evlerinizden çıkarmayacak şekilde onlara vasiyet bıraksın. Şayet (kendi istekleriyle evden ayrılıp) çıkarlarsa kendileri için aldıkları bu kararda sizin için bir sakınca/sorumluluk yoktur. Allah, (izzet sahibi, her şeyi mağlup eden) Azîz ve (hüküm ve hikmet sahibi olan) Hakîm’dir.

Tefsir

Besâirü'l-Kur'ân

240:"İçinizden vefat edip de geride eşler bırakan­lar, eşlerinin evlerinden bir sene çıkarılmamasını ve ge­çimle­rinin sağlanmasını vasiyet etsinler. Eğer kendileri çıkar­larsa onların örfe uygun olarak yaptıklarından dolayı size bir günah yoktur. Allah Azîzdir, hakimdir." Müfessirlerin çoğuna göre bu âyet Bakara sûresinin 234. âye­tiyle nesih edilmiştir. "Sizden ölenlerin geriye bıraktıkları zevceleri, kendi kendilerine dört ay on gün beklerler..." (Bakara 234) Âyetiyle bu âyet nesih edilmiştir. Yâni kocası ölen kadınla­rın ko­calarının evinde bir yıl beklemeleri belki bir azimettir veya mubahtır. İlla da bir yıl beklemek zorunda değildirler. Ama dört ay on gün iddet beklemeleri farzdır. Ayrıca ölümü yaklaşan kocaların arkalarında bıraktıkları ha­nım­ları için bir yıllık nafaka vasiyet yapmaları Nisâ sûresindeki: "Bıraktıklarınızın dörtte biri hanımlarınızındır." (Nisâ: 12) Âyetiyle nesih edilmiştir. Yine şu hadis de bunun nesih edil­di­ğini anlatmaktadır: "Mîrasçı için vasiyet yoktur." (Buhârî, Müslim) Kocası ölmüş kadın mîrasçılardan birisi olduğundan onun için ayrıca vasiyette bulunmanın yasaklandığı anlatılıyor bu ha­diste. Böy­lece mîras âyeti ile vasiyet âyeti, dört ay on gün iddet bekleme âye­tiyle de bir yıl bekleme hükmü nesih edilmiştir. Bazı müfessirler de bu âyetin mensuh olmadığını aksine yeni bir hükmün mevcut olduğunu söylemişlerdir. O da vefat eden kocanın kendi hanımının lehine, bir senenin sonuna kadar evinde kalmasını vasiyet etmesidir. Böylece kadının evinde dört ay on gün bırakılması farz, sene sonuna kadar kalması da mendup olacaktır. Yâni kadın is­terse bir yıl kocasının evinde kala­cak, dilerse bir yıl dolmadan çıkabi­lecektir. Şâyet kendileri çıkar­larsa, artık size bu konuda bir mesuliyet yoktur ifadesi de bunu anlatmaktadır.