Kıyâmetالقيامة

3-4. “İnsan, kemiklerini bir araya toplayamayız mı sanıyor? Evet, Biz onu, parmak uçlarına varıncaya kadar bütün incelikleriyle yeniden yapmaya Kâdiriz.” İnsan zannediyor mu ki onun kemiklerini derleyemeyeceğiz? Öyle mi zannediyor? Onun kemiklerini cem edip bir araya getiremeyeceğimizi, bunu beceremeyeceğimizi mi sanıyor insan? Buradaki insan kâfir insandır. Ebu Cehil olduğu söylenmiştir. Ya da bu, kıyamet gününe kadar gelecek, kıyamet olayını, kıyamet gerçeğini inkâr eden kâfir insandır. O dönem Mekke’nin kâfir insanları sürekli olarak şunu sorup duruyorlardı: Binlerce sene önce ölmüş, kimisi yakılmış, kimisi balıklara yem olmuş, kimisi aslanlara yem olmuş, cesetleri toprak olmuş insanları yeniden parçalarını bir araya getirerek diriltmek mümkün müdür? Böyle bir şeyin olmasına imkân var mıdır? Allah onların bu sorularına cevap olarak buyurdu ki: “Evet onun parmak uçlarını bile derleyip yeniden düzene koymaya güç yetirebiliriz! Değil bu kemiklerinizi bir araya getirip iskeletinizi ortaya koymak, sizin en küçük, en hassas parçalarınızı bile, hattâ parmak izlerinizi bile yeniden meydana getirmeye Kâdiriz.” Ya parmak uçları veya parmak izleri. Çünkü herkesin parmak izleri farklıdır. Buradaki “Benân” el demektir. Kudretin temsilcisi olan el. Çünkü elin kıymeti parmaklarda, parmakların inceliği de uçlarda olunca, öyleyse idare eden, imar eden, ortaya koyan, anlayabilen, fark eden, yani kişinin sanki beyniyle, kalbiyle ilgili her şeyini ortaya çıkarabilen özellik sahibi olan parmaktan söz edilmiş. Aslında parmak uçları parmağı, parmak eli, el de insanı anlatıyor da, burada bir insanı diriltmeye bizim gücümüz yetmez mi? deniyor âyette. Alet yapabilen, ya da alet bozabilen, insanın benliğini ortaya koyabilen uzuv, insanda parmak ucudur. Bir doktor şöyle diyor: “Doktorun şu parmağını kesiverin, bütün hayatı biter.” Yani onun hayatının, becerilerinin yüzde doksanı biter. Çünkü adam onunla bakacak, onunla dokunacak, onunla anlayacak. Gözü, kulağı, aklı, fikri, her şe-yi odur, diyordu. Âyeti konusunda cumhur şöyle demiştir: Biz insanın el ve ayak parmaklarını, tırnaklarını birleştirebiliriz de at ve eşek tırnağı gibi oluverir onların eli. Yani Biz buna da Kâdiriz. Biz istersek onları tırnaklıların, tek tırnaklıların üyesi yapabiliriz, şeklinde Rabbimizin bir tehdidi olarak anlamışlardır. Yâni onların ellerini tek tırnaklı yaparız da, şu andaki ellerini tek tırnakta birleştirip tıpkı hayvanlarınki gibi silme yaparız da tıpkı hayvanlar gibi ağızlarıyla yerler, ya da ellerini ağızlarına götüremez hale gelirler. İş yapamaz hale gelirler. Yani ne oluyor ey insan! Seni insan yaptık diye mi kafa tutuyorsun Bize? Seni hayvan yapmadık di-ye mi Bize isyan ediyorsun! Seni insan yaptık diye mi suçluyorsun Bi-zi? Unutma ki seni insan yaptık! Sen insansın! Sen hayvan değilsin! Senin insan olma özelliğin var! Senin pişman olma özelliğin var! Gel insan ol! Gel pişman ol da itiraz etme! İnkâr etme! Seni böyle yaratan Allah’ın gücünü kuvvetini anla da, O’na kulluğa yönel! deniliyor. Yalnız Rabbine kulluk yap! deniliyor. Çünkü senin O’ndan başkasına hiçbir minnetin yoktur! deniliyor. Veya vücudunuzdaki küçücük kemikler de olsa onları kıyamet günü şimdiki hale getirebilir, onları düzenleyebiliriz, denilmektedir.