﷽
Bi navê Allahê Rahmân û Rahîm (dest bi xwendinê dikim).
Sure 80
Sûreya Abese
Mekke42 ayetRû Tirş Kir
عبس
Der barê Sûreyê de
Sûreya Abese, Mekkî ye (li Mekkeyê nazil bûye) û çil û du (42) ayet e. Di Qur’anê de sûreya heştêyem e. “Abese” tê ser maneya mehdê xwe kir. Ev peyv di destpêka ayeta yekemîn de dibore. Sûre jî bi vê peyvê hatîye navandin. Sebebê nuzûla vê sûreyê bi navê Abdullah b. Mektûm zilamekî kor e. Dema ku Rasûlullah (ass) giregirên Qûreyşîyan dawetê îslamê dikir ev zilam hat û jê hin şîretan daxwaz kir. Rasûlullah (ass) mehdê xwe kir û berê xwe jê zivirand. Li ser vê bûyerê ayetên di destpêka sûreyê de ku Rasûlullah (ass) hişyar dike nazil bûn.
عَبَسَ وَتَوَلّٰىۙ
Mehdê xwe kir û pişta xwe zivirand.
اَنْ جَٓاءَهُ الْاَعْمٰىۜ
Dema ku ew ê kor (Abdullah b. Ummu Mektum) hat.
وَمَا يُدْر۪يكَ لَعَلَّهُ يَزَّكّٰىۙ
Tu çi dizanî, belkî xwe paqij bikira?
اَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرٰىۜ
An jî (ji ayetên guhdar dike) wê şîret bigire û ev şîret wê feyde bidana wî.
اَمَّا مَنِ اسْتَغْنٰىۙ
Lê ew kesê (di helwestekî wekî ku hewcedarîya wî ji Allah û ji dînê wî re tune be) xwe mustexnî/ne hewce dibîne (jî),
فَاَنْتَ لَهُ تَصَدّٰىۜ
Tu berê xwe didî wî (dixwazî ku tesîrê lê bikî).
وَمَا عَلَيْكَ اَلَّا يَزَّكّٰىۜ
Hal ev e ku, ji nepaqijîya wî (ya ji şirkê) ji bo te berpirsîyarîyek tune.
وَاَمَّا مَنْ جَٓاءَكَ يَسْعٰىۙ
Lê belê ew kesê ku (ji bo hînbûna dînê xwe bi awayê daxwazker) bi lez tê cem te;
وَهُوَ يَخْشٰىۙ
Ku ew, (ji Allah) ditirse.
Tefsîrên Sûreya Abese
Tefsîra vê sûreyê ji çavkaniyên cuda bixwînin.