Vegere Sûreya Îsra

Îsraالإسراء

75. Ayet

75Sûreya Îsra
Di Mushefê de Veke

اِذًا لَاَذَقْنَاكَ ضِعْفَ الْحَيٰوةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَص۪يرًا

Wê demê me dê di heyata te de û di mirina te de jana ezabê qat bi qat bi te bida tamkirin/çêjandin. Paşê te li hemberî me ji xwe re alîkarek jî nedidît.

Jêrenot
(Li ser sebeba nizûla ayetên 73-75. de ev ramanên hanê hatine teqdîm kirin: a. Eşîra Seqîfîyan hatin cem Rasûlullah (ass) û wiha gotin: “Salekî din destûra perestîya Lat bide me û çawa ku te newala Mekkeyê wek ‘muqaddes/heram’ îlan kiriye newala me jî wek muqaddes îlan bike. Daxwaza me ew e ku qewmên Ereb serdestîya me bibînin.” Dema ku Rasûlullah (ass) ji vê pêşnîyarîya wan nekêfxweş/nerazî bû, Seqîfîyan wiha gotin: “Tu bêje Allah wisa ferman kiriye.” Li ser vê mijarê ev ayet nazil bû. b. Muşrîkan ji Rasûlullah (ass) re wiha gotin: “Hetanî tu bi serê tilîyên xwe be jî dest li pûtên me nedî, em dev ji te bernadin.” Pêxember (ass) di dilê xwe de wiha fikirî: “Qey ez wiha bikim wê çi bibe? Allah dizane ku ez tu carî ji wan ne razî me.” Li ser vê bûyerê ev ayet nazil bû. c. Qureyşîyan bi Rasûlullah (ass) hevdîtinekî bi taybet kirin. Hetanî sibehê jê re wiha gotin: “Tu serwerê me yî û kurê serwerekî ji serwerên me yî.” Bi van gotinan wî dipesinandin. Hindik mabû ku Rasûlullah (ass) herênî bida daxwazên wan. Di wê lehzê de ev ayet nazil bû. d. Muşrîkan ji Rasûlullah (ass) daxwaza dûrxistina bendeyan û xîzanan kirin. Li ser vê mijarê ev ayet nazil bû. (Tefsîra Zadu’l Mesîr) Dawetvanên tewhîdê, di dirêjahîya dîrokê de li rastî tehdîdên tirsdêr û pêşnîyarîyên averêker hatine. Allah (ac) di van her du rewşan de jî rê nîşanî mumînan daye. Ji bo pêşnîyarîyên averêker li ayetên 6/En’am 53, 17/Îsra 73-75 û ji bo tehdîdan jî li ayetên 6/En’am 82. binêrin.)

Tefsîr

Besâirü'l-Kur'ân

75. “O takdirde sana, hayatın da ölümün de, kat kat azabını tattırırdık. Sonra bize karşı bir yardımcı da bula-mazdın.” Eğer sen, Benim sana gönderdiğim vahyin dışına çıkarak birazcık onlara meyletseydin, onların hevâ ve heveslerine göre Benim dinimi ezip bozsaydın kesinlikle bilesin ki sana hayatın da ölümün de kat kat cezasını tattırırdık. Sonra da sen kendin için Bize karşı hiçbir dost ve yardımcı da bulamazdın. Allahu Ekber! Allahu Ekber! Görüyor musunuz tehdidi? Kime yapılıyor bu tehdit? Allah’ın en sevgili kuluna. Demek ki iş bu kadar ciddi ki bu konuda peygamberin bize gözünün yaşına bakılmıyor. Bir dünya hesabına kapılarak dinini menfaatlerine kurban edenlerden eyleme bizi ya Rabbi. Senin dinin senin emanındadır, onu bozmaya zaten gücümüz yetmez de yanlış bir teşebbüsümüz olursa izin verme, bizi saptırma ya Rabbi. Allah aşkına sizler de bu konuda sürekli dua edin. Dua edelim birbirimize inşallah. Evet Rabbimizin uyarılarıyla, Rabbimizin yol göstermesiyle Rasûlullah efendimiz direndi, dayandı, sabretti, taviz vermeye yanaşmadı. Bu sefer karşı taraf başka hesapların içine girdiler. Bekledikleri tavizleri alarak Rasûlullah efendimize dinini bozdurmayacaklarını anlayınca, dinin temeline dinamit koyamayacaklarını fark edince bu sefer peygamberin ayağını bulunduğu coğrafyadan, yeryüzünden kaydırmayı düşündüler. Onu yurdundan, vatanından sürüp çıkarmayı böylece ondan kurtulmayı hedeflediler.