﷽
Bi navê Allahê Rahmân û Rahîm (dest bi xwendinê dikim).
Mekke56 ayetYê Xwe Nixumandî
Sûreya Muddessir, Mekkî ye (li Mekkeyê nazil bûye) û pêncî û şeş (56) ayet e. Di Qur’anê de sûreya heftê û çaremîn e. Peyva Muddessir, di ayeta ewil de dibore û tê ser maneya di bin libasan de pêçayî/nuxamtî. Ji ber vê yekê wek sûreya Muddessir hatîye navandin. Ev sûre usûla dawetê û taybetîyên kesên dawetvan vedibêje. Ji dawetvanan re di rêbaza dawetê de rênîşandar û rehber e. Mijarên hişyarkirina însanan û parastina wan a ji xerabîyan û rizgarkirina ji cehennemê û hêj ku fersend heye ragihandina wan a bal bi rêya rast ve tê vegotin.
﷽
Bi navê Allahê Rahmân û Rahîm (dest bi xwendinê dikim).
يَٓا اَيُّهَا الْمُدَّثِّرُۙ
Ya ew (pêxember) ê nuxamtî/di bin libasan de pêçayî!
قُمْ فَاَنْذِرْۙ
Rabe û hişyar bike!
وَرَبَّكَ فَكَبِّرْۙ
Û Rabbê xwe tekbîr /berz bike!
وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْۙ
Cilê xwe paqij bigire.
وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْۙ
Pîsîtîyê (pûtan û şirkê û muşrîkan) biterikîne.
وَلَا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُۙ
Qencîya ku tu dikî bila ne ji bo bi dest xistina hê zêdetir be.
وَلِرَبِّكَ فَاصْبِرْۜ
Ji bo Rabbê xwe sebir bike.
فَاِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِۙ
Dema ku li sûrê tê pifkirin,
فَذٰلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَس۪يرٌۙ
Ew roj, (bi rastî) rojeke dijwar e.
عَلَى الْكَافِر۪ينَ غَيْرُ يَس۪يرٍ
(Ew roj) ji bo kafiran qet ne hêsan e.
ذَرْن۪ي وَمَنْ خَلَقْتُ وَح۪يدًاۙ
Tu min bi wî (kes) ê ku min ew bi tenê xuliqandîye, ji hev re bihêle.
وَجَعَلْتُ لَهُ مَالًا مَمْدُودًاۙ
Min pirzêde mal da wî.
وَبَن۪ينَ شُهُودًاۙ
Zarokên ku (herûdaîm) ligel wî ne.
وَمَهَّدْتُ لَهُ تَمْه۪يدًاۙ
Nîmet û îmkanên berfireh.
ثُمَّ يَطْمَعُ اَنْ اَز۪يدَۙ
Paşê jî ew, (dayîna) ya herî zêdetir hêvî dike.
كَلَّاۜ اِنَّهُ كَانَ لِاٰيَاتِنَا عَن۪يدًاۜ
Qet/Tu car! Lewre ew, li dij ayetên me rikdar e.
سَاُرْهِقُهُ صَعُودًاۜ
Ez ê berê wî bidim bi hevrazekî (ezabekî dijwar ku tehemûla wê zor û) herî asê ve.
اِنَّهُ فَكَّرَ وَقَدَّرَۙ
Lewre ew fikirî û pîva.
فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَۙ
Xezeb lê bibe, çawa pîva û da serhev!
ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَۙ
Carekî din xezeb lê bibe, (ev) çi pîvan û serhevdan e!
ثُمَّ نَظَرَۙ
Paşê meze kir.
ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَۙ
Paşê mirûzkirî mehdê xwe tirş kir.
ثُمَّ اَدْبَرَ وَاسْتَكْبَرَۙ
Paşê pişta xwe vegerand û quretî kir.
فَقَالَ اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُۙ
Û got: “Ev ji sêhreke (ji sêhrbazan) hatîye neqilkirin pê ve ne tiştekî din e.”
اِنْ هٰذَٓا اِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِۜ
“Ev, bitenê peyva beşerekî ye.”
سَاُصْل۪يهِ سَقَرَ
Ez ê wî bavêjim seqer ê/cehennem ê.
وَمَٓا اَدْرٰيكَ مَا سَقَرُۜ
Ka tu yê ji ku bizanibî ku seqer çi ye?
لَا تُبْق۪ي وَلَا تَذَرُۚ
(Wisan dişewitîne ku) ne tiştekî li paş dihêle û ne jî diterikîne.
لَوَّاحَةٌ لِلْبَشَرِۚ
Çerm diqelîne (û diguherîne).
عَلَيْهَا تِسْعَةَ عَشَرَۜ
Li ser wê nozdeh (melaîket) hene.
وَمَا جَعَلْنَٓا اَصْحَابَ النَّارِ اِلَّا مَلٰٓئِكَةًۖ وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ اِلَّا فِتْنَةً لِلَّذ۪ينَ كَفَرُواۙ لِيَسْتَيْقِنَ الَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ وَيَزْدَادَ الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا ا۪يمَانًا وَلَا يَرْتَابَ الَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ وَالْمُؤْمِنُونَۙ وَلِيَقُولَ الَّذ۪ينَ ف۪ي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْكَافِرُونَ مَاذَٓا اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًاۜ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ يَشَٓاءُ وَيَهْد۪ي مَنْ يَشَٓاءُۜ وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ اِلَّا هُوَۜ وَمَا هِيَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْبَشَرِ۟
Me ji melaîketan pê ve tu kesî nekiriye muhafizên cehennemê. Me jimara wan, ji bo kafiran kiriye fitneyek. Heta ku ehlê kitêb li ser yeqînê îman bînin û îmana mûmînan zêdetir bibe û ew ên ehlê kitêb û kesên mûmîn nekevin gumanê. (Û ji bo) ew di qelbên wan de nexweşî hene wiha bibêjin: “Bi vê mînakê meqseda Allah çi bû/xwest ku çi bêje?” Ha Allah, kî bixwaze wî dixerifîne û kî jî bixwaze wî digihîne hîdayetê. Ji wî pê ve tu kes bi artêşên/bi ordîyên Rabbê te nizane. Ew, ji bo însanan enceq şîretek e.
كَلَّا وَالْقَمَرِۙ
Qet/Tu car! Sond bi heyvê,
وَالَّيْلِ اِذْ اَدْبَرَۙ
Dema ku vedigere bi şevê,
وَالصُّبْحِ اِذَٓا اَسْفَرَۙ
Dema ku ronahî dike bi sibehê.
اِنَّهَا لَاِحْدَى الْكُبَرِۙ
Qet guman tune ku ew (seqer, cezayekî) herî mezin e.
نَذ۪يرًا لِلْبَشَرِۙ
Ji bo însanan hişyarker e.
لِمَنْ شَٓاءَ مِنْكُمْ اَنْ يَتَقَدَّمَ اَوْ يَتَاَخَّرَۜ
Ji bo kesên ji we ku dixwaze bi pêş bikeve an jî li paş bimîne.
كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَه۪ينَةٌۙ
Her nefs, di gerewa (amel) ên bi dest xistîye de rehîn e. (Aqûbeta wî bi amelên wî diyar dibe.)
اِلَّٓا اَصْحَابَ الْيَم۪ينِۜۛ
Eshabu’l Yemîn (yên ku defterên wan ên amelê ji milê rastê ve tên dayîn) ne tê de.
ف۪ي جَنَّاتٍۜۛ يَتَسَٓاءَلُونَۙ
Ew di cennetan de ne. Ji hevdu dipirsin.
عَنِ الْمُجْرِم۪ينَۙ
(Rewşa) mucrîman.
مَا سَلَكَكُمْ ف۪ي سَقَرَ
(Dibêjin:) “Çi tiştî hûn bi seqerê/bi cehennemê ve kaş kir?”
قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلّ۪ينَۙ
Dibêjin: “Em ne ji nimêjkeran bûn.”
وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْك۪ينَۙ
“Me kesên miskîn/xîzanên hewcedar têr nedikir.”
وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَٓائِض۪ينَۙ
Em jî ligel wan ên (noqî batil û şahîyê) bûne re, noqî batilê dibûn û diçûn.”
وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدّ۪ينِۙ
“Me roja dîn diderewand.”
حَتّٰٓى اَتٰينَا الْيَق۪ينُۜ
“Heta yeqîn (mirin) gihîşte me (wiha dewam kir).”
فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِع۪ينَۜ
Êdî şefaeta şefaetvanan feydeyek nade wan.
فَمَا لَهُمْ عَنِ التَّذْكِرَةِ مُعْرِض۪ينَۙ
Ma çi bûye ji wan ku ji şîretê rû vedigerînin?
كَاَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌۙ
Tu dibêjî qey ew kerê kovî yên bizdonek in.
فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍۜ
(Bi tirs) ji şêr direvin.
بَلْ يُر۪يدُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ اَنْ يُؤْتٰى صُحُفًا مُنَشَّرَةًۙ
(Nexêr, ne wisan e!) Berevajî her yekî ji wan, dixwazin ku suhûfên/rûpelên vekirî (weke Kitêba ku ji pêxember re daxistî ye) jê re jî bê dayîn.
كَلَّاۜ بَلْ لَا يَخَافُونَ الْاٰخِرَةَۜ
Qet/Tu car! Berevajî ew, ji axîretê natirsin.
كَلَّٓا اِنَّهُ تَذْكِرَةٌۚ
Qet/Tu car! Qet tu guman tune ku ew, şîretek e.
فَمَنْ شَٓاءَ ذَكَرَهُۜ
Kî bixwaze wê jê şîret bigire.
وَمَا يَذْكُرُونَ اِلَّٓا اَنْ يَشَٓاءَ اللّٰهُۜ هُوَ اَهْلُ التَّقْوٰى وَاَهْلُ الْمَغْفِرَةِ
Heta Allah daxwaz neke şîret nagirin. Ew, ehlê teqwayê (ya layiqê tirsa jê û xwe jê parastinê) û ehlê mexfîretê (ya herî zêde layîqê bexişandina Mutteqîyan) e.