اَفَلَمْ يَس۪يرُوا فِي الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذ۪ينَ مِنْ قَبْلِهِمْۜ دَمَّرَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْۘ وَلِلْكَافِر۪ينَ اَمْثَالُهَا
Ma qey ew li ser rûyê erdê nagerin ku bibînin ka aqûbeta wan ên berîya wan de (jîyîne) çawa bûye? Allah ew serûbinî hev kirin. Ji kafiran re jî (encameke) wekî wê heye.
ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ مَوْلَى الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَاَنَّ الْكَافِر۪ينَ لَا مَوْلٰى لَهُمْ۟
Lewre Allah, welîyê/dostê mûmînan e. Lê dostên kafiran tune.
اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْر۪ي مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُۜ وَالَّذ۪ينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ الْاَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَهُمْ
Bêguman Allah, ew ên îman anîne û amelên salih kirine têxe cennetên ku di binî de çem diherikin. Ew ên kafir jî li kêfa xwe dinêrin û wekî heywanan dixwin (û vedixwin). Agir, ji bo wan cihwar e.
وَكَاَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِيَ اَشَدُّ قُوَّةً مِنْ قَرْيَتِكَ الَّت۪ٓي اَخْرَجَتْكَۚ اَهْلَكْنَاهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ
Gelek xelkê beldeyan hebûn ku ji qewmê ku te (ji Mekkeyê) derxistine pirzêdetir bi hêz bûn, me ew helak kirin. Ji bo wan kesekî alîkar jî nebû.
اَفَمَنْ كَانَ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّه۪ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُٓوءُ عَمَلِه۪ وَاتَّبَعُٓوا اَهْوَٓاءَهُمْ
Ew kesê ku li ser delîlek ji Rabbê xwe be, qet dibe wekî wî kesî ku amelê wî yê xerab jê re hatîye xemilandin û didin pey hewayên/hewesên xwe?
مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّت۪ي وُعِدَ الْمُتَّقُونَۜ ف۪يهَٓا اَنْهَارٌ مِنْ مَٓاءٍ غَيْرِ اٰسِنٍۚ وَاَنْهَارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُۚ وَاَنْهَارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِب۪ينَۚ وَاَنْهَارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّىۜ وَلَهُمْ ف۪يهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَمَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْۜ كَمَنْ هُوَ خَالِدٌ فِي النَّارِ وَسُقُوا مَٓاءً حَم۪يمًا فَقَطَّعَ اَمْعَٓاءَهُمْ
Mîsala wê cenneta ku ji mutteqîyan re hatîye wead kirin wiha ye: Li wê derê çemên avê ku genî nabe û çemên şîr ku tama wê neguherîye û çemên şerabê ku ji yên vedixwin re lezzetê dide û çemên hingiva helandî ya sefandî heye. Li wê derê ji wan re ji her cureyên fêkî û mexfîretek ji Rabbê wan heye. Ma (yekî ku bi vê awayê xelasbûyî ye) dibe weke wî kesê ku di cehennemê de bêdawî dimîne û bi aveke kelandî tê avdan ku ew av rûvîyên wî parçe parçe dike?
وَمِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ اِلَيْكَۚ حَتّٰٓى اِذَا خَرَجُوا مِنْ عِنْدِكَ قَالُوا لِلَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْعِلْمَ مَاذَا قَالَ اٰنِفًا۠ اُو۬لٰٓئِكَ الَّذ۪ينَ طَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوبِهِمْ وَاتَّبَعُٓوا اَهْوَٓاءَهُمْ
Ji wan hin jî li te guhdarî dikin. Dema ji cem te derdikevin jî ji wan ên xwedî ilim re wiha dibêjin: “Wî, berî niha çi got?” Evana, ew kes in ku Allah qelbê wan mohr kiriye û ew tabiê hewayên/hewesên xwe dibin.
وَالَّذ۪ينَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى وَاٰتٰيهُمْ تَقْوٰيهُمْ
Ew ên ehlê hîdayetê jî (Allah) hîdayeta wan zêdetir kiriye û teqwa daye wan.
فَهَلْ يَنْظُرُونَ اِلَّا السَّاعَةَ اَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةًۚ فَقَدْ جَٓاءَ اَشْرَاطُهَاۚ فَاَنّٰى لَهُمْ اِذَا جَٓاءَتْهُمْ ذِكْرٰيهُمْ
Ma ew ji hatina qiyametê ku ji nîşka ve bi ser wan de bigire pê ve li hêvîya tiştekî din in? Ha va, elametên wê hatine. Dema ku qiyamet bi serê wan de bê wê çawa şîret bigirin?
فَاعْلَمْ اَنَّهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَلِلْمُؤْمِن۪ينَ وَالْمُؤْمِنَاتِۜ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ وَمَثْوٰيكُمْ۟
Tu jî bizanibe ku bêguman ji Allah pê ve (yê ku îbadetê heq dike) qet tu îlâh tune. Ji bo gunehên xwe û ji bo (gunehên) mêr û jinên mûmîn mexfîretê bixwaze. Allah, bi cihê gera we jî û cihê vehewîna we jî dizane.
(Ew Kelîmeya Tewhîdê ku li dinyayê û li axîretê feyde dide mirov; ya ku li ser ilmê tê gotin û bi fêmbarî ka çi tê qebûlkirin û çi tê redkirin bê zanîn e. Rasûlullah (ass) wiha qotîye: “Her kî li ser zanîna ku ji Allah pê ve qet tu îlâh tune bimire, dê bikeve cennetê.” (Muslîm, 26; Ahmed, 464) Ji bo gotina Kelîmeya Tewhîdê ya li ser ilmê bnr. 1/Fatîhe, 5; 2/Baqara, 256; 3/ Âl-î Îmran, 64; 12/Yûsuf, 40; 21/Enbîyâ, 25)
وَيَقُولُ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَةٌۚ فَاِذَٓا اُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ وَذُكِرَ ف۪يهَا الْقِتَالُۙ رَاَيْتَ الَّذ۪ينَ ف۪ي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يَنْظُرُونَ اِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِۜ فَاَوْلٰى لَهُمْۚ
Ew ên mûmîn dibêjin: “De bila der heqê (hukim û xêra cîhadê de) sûreyek daketa!” Lê dema sûreyekî hukmê wî eşkere dike nazil dibe, tu dibînî ku ew ên dilmerez (ji tirsa mirinê) bi awireke bêhişketî/velisî li te dinêrin. Tiştê ku jê ditirsin bê serê wan!
طَاعَةٌ وَقَوْلٌ مَعْرُوفٌ۠ فَاِذَا عَزَمَ الْاَمْرُ۠ فَلَوْ صَدَقُوا اللّٰهَ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْۚ
(Lê) îtaet û axaftina peyva xweş (hewce bû). Dema ku giringî li ser îş (emrê cîhadê) pêk bû, (eger) wan ji Allah re sedeqet nîşan bidana ev, wê ji bo wan bixêrtir bûna.
فَهَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ تَوَلَّيْتُمْ اَنْ تُفْسِدُوا فِي الْاَرْضِ وَتُقَطِّعُٓوا اَرْحَامَكُمْ
Hêvîya ji we tê kirin ma ne ew e ku piştî hûn (ji îslâmê) rû vegerînin, li ser rûyê erdê kirina fesadîyê û veqetandina pêwendîyên eqrebatîyê ye?
اُو۬لٰٓئِكَ الَّذ۪ينَ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ فَاَصَمَّهُمْ وَاَعْمٰٓى اَبْصَارَهُمْ
Evana ew in ku; Allah, lanet li wan kiriye û guhê wan ker û çavên wan jî kor kiriye.
اَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْاٰنَ اَمْ عَلٰى قُلُوبٍ اَقْفَالُهَا
Erê ma ew li ser Quranê bi kurahî nafikirin? Ma qey li ser qelbên wan kilît hene?
اِنَّ الَّذ۪ينَ ارْتَدُّوا عَلٰٓى اَدْبَارِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَىۙ الشَّيْطَانُ سَوَّلَ لَهُمْۜ وَاَمْلٰى لَهُمْ
Ew ên piştî ku hîdayet ji wan re vikîvekirî diyar bûye û berepaş vegerîyane/bûne murted, bêguman şeytan (vê rewşê) ji wan re xemilandîye û bi hêvîyên dûr/dirêj (ew xapandine).
ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوا لِلَّذ۪ينَ كَرِهُوا مَا نَزَّلَ اللّٰهُ سَنُط۪يعُكُمْ ف۪ي بَعْضِ الْاَمْرِۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِسْرَارَهُمْ
(Sedema vê ev e,) ew ji wan ên ku ji ya Allah nazil kiriye nerazî ne re digotin: “Em ê di hin karan de îtaetî we bikin.” Allah, bi sirrên wan/ya ku vedişêrin dizane.
(Di hin karan de doza îtaeta ji wan kesên ji daxistîyên Allah hez nakin re, li îndallah/li cem Allah rîddet e. Gelo rewşa wan kesên ku bi sozdayinê jî têr nakin û bi dirêjahîya umrekê îtaeta/xizmeta wan dikin çawa ye?)
فَكَيْفَ اِذَا تَوَفَّتْهُمُ الْمَلٰٓئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَاَدْبَارَهُمْ
Dema melaîket bi lêxistina rûyên wan û piştên wan canê wan bistîne, wê rewşa wan çawa bibe?
ذٰلِكَ بِاَنَّهُمُ اتَّبَعُوا مَٓا اَسْخَطَ اللّٰهَ وَكَرِهُوا رِضْوَانَهُ فَاَحْبَطَ اَعْمَالَهُمْ۟
Ev, ji ber vê ye ku, wan da pey tiştê ku Allah lê hatîye xezebê û razî bûna wî xweş nedîtin e. (Allah jî) amelên wan pûç/betal derxist.
اَمْ حَسِبَ الَّذ۪ينَ ف۪ي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ اَنْ لَنْ يُخْرِجَ اللّٰهُ اَضْغَانَهُمْ
Nexwe ew ên dilmerez, qey zen dikin ku wê Allah kîna/neyartîya wan dernexe holê?
وَلَوْ نَشَٓاءُ لَاَرَيْنَاكَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُمْ بِس۪يمٰيهُمْۜ وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ ف۪ي لَحْنِ الْقَوْلِۜ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اَعْمَالَكُمْ
Eger me daxwaz bikira helbet me yê wan nîşanî te bidana û wê te jî wan ji rûyên wan ew nas bikirana. Muheqeq tu wan ji şêwaza axaftina wan (ji şelipîna zimanê wan) nas dikî. Allah, bi amelên we dizane.
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتّٰى نَعْلَمَ الْمُجَاهِد۪ينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِر۪ينَۙ وَنَبْلُوَ۬ا اَخْبَارَكُمْ
Qesem be, heta ku ji nav we yên mucahîd û sebirvan derxînin holê em ê we îmtîhan bikin. Û agahîyên we jî bên ceribandin (em ê agahîyên der heqê wan ên cîhad dikin û sebirvan in û ew ên ku sebir nekirine û revîyane eşkere bikin).
اِنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَنْ سَب۪يلِ اللّٰهِ وَشَٓاقُّوا الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدٰىۙ لَنْ يَضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔاۜ وَسَيُحْبِطُ اَعْمَالَهُمْ
Bêguman ew ên bûne kafir û ji rêya Allah men dikin û piştî ku hîdayet ji wan re vikîvekirî diyar bûye û dijraberîya pêxember kirine/di nav sefa dij de cih girtine, qet nikarin zerar bidin Allah. (Allah) amelên wan pûç/betal dike.
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُٓوا اَعْمَالَكُمْ
Gelî ew ên îman anîne! Îtaetî Allah bikin. Îtaetî Rasûlê wî bikin û amelên xwe pûç/betal dernexin.
اِنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَنْ سَب۪يلِ اللّٰهِ ثُمَّ مَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يَغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ
Bêguman ew ên bûne kafir û ji rêya Allah men dikin û paşê jî li ser kufrê mirine; Allah, wan mexfîret nake.
فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُٓوا اِلَى السَّلْمِۗ وَاَنْتُمُ الْاَعْلَوْنَۗ وَاللّٰهُ مَعَكُمْ وَلَنْ يَتِرَكُمْ اَعْمَالَكُمْ
Digel ku hûn serkeftî ne sist nebin û daxwaza aştîyê/sulhê nekin. Allah, bi we re ye û amelên we kêm û zayî nake.
اِنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌۜ وَاِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا يُؤْتِكُمْ اُجُورَكُمْ وَلَا يَسْـَٔلْكُمْ اَمْوَالَكُمْ
Jiyana dinyayê ji lîstik û şahîyê pêkhatî ye. Eger hûn îman bînin û bitirsin û xwe biparêzin (Allah,) ecirên we dide û malê we jî naxwaze.
اِنْ يَسْـَٔلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا وَيُخْرِجْ اَضْغَانَكُمْ
Eger (hemû malê we) ji we bixwaze û we têxe zorê, hûn ê jî qesîsîyê bikin. Ev jî wê kîna/neyartîya we derxîne holê.
هَٓا اَنْتُمْ هٰٓؤُ۬لَٓاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِۚ فَمِنْكُمْ مَنْ يَبْخَلُۚ وَمَنْ يَبْخَلْ فَاِنَّمَا يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِه۪ۜ وَاللّٰهُ الْغَنِيُّ وَاَنْتُمُ الْفُقَرَٓاءُۚ وَاِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۙ ثُمَّ لَا يَكُونُٓوا اَمْثَالَكُمْ
Ha, rewşa we ev e: Hûn hatine gazîkirin ku malên xwe fîsebîlîllah înfaq bikin, lê ji nav we hinek qesîsîyê dikin. Her kî qesîsîyê bike, ew bitenê di aleyha xwe de qesîsî dike. Allah, (ew ê her tişt muhtacê wî ye lê ew ne hewcedarê tu kesî) Xenîy e. Yên hewcedar hûn in. Eger hûn rû vegerînin wê (di şûna we de) qewmekî din bîne û (paşê) ew nabin wekî we jî. (Îtaetî Allah dikin.)