﷽
Bi navê Allahê Rahmân û Rahîm (dest bi xwendinê dikim).
Mekke30 ayetSecde
Sûreya Secde, Mekkî ye (li Mekkeyê nazil bûye) û sî (30) ayet e. Di Qur’anê de sûreya sî û duyemîn e. Sûreya Secde, navê xwe ji ayeta 15. ku behsa secdeyê dike sitendîye. Sûre bi gelemperî van mijaran vedihewîne: Heyîna Allah (ac) û Qur’an ku berhema wehîyê ye û roja qiyametê her nefs wê ji ber karûkirinên xwe yên li dinyayê bên berpirsîyarkirin.
﷽
Bi navê Allahê Rahmân û Rahîm (dest bi xwendinê dikim).
الٓمٓ۠
Elif, Lâm, Mîm.
تَنْز۪يلُ الْكِتَابِ لَا رَيْبَ ف۪يهِ مِنْ رَبِّ الْعَالَم۪ينَۜ
(Ev) Kitêb, ya ku qet guman/şûbhe tê de tune, ji alîyê Rabbê aleman ve hatîye daxistin.
اَمْ يَقُولُونَ افْتَرٰيهُۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَٓا اَتٰيهُمْ مِنْ نَذ۪يرٍ مِنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ
Nexwe ew dibêjin: “Wî, ew ji ber xwe ve lihev anîye?” (Nexêr, ne wisan e!) Berevajî, ew (Qur'an), rastîyeke ji Rabbê te ye, ji bona tu qewmên ku berîya te hişyarker ji wan re nehatine înzar/hişyar bikî. Hêvî heye ku bigihîjin hîdayetê.
اَللّٰهُ الَّذ۪ي خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا ف۪ي سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۜ مَا لَكُمْ مِنْ دُونِه۪ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا شَف۪يعٍۜ اَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ
Allah, erd û esman û tiştên di navbera wan de di şeş rojan de xuliqand û paşê îstîwayê erşê kiriye. Ji wî pê ve ji bo we qet tu welî û şefaetvan tune. Hûn şîret nagirin?
يُدَبِّرُ الْاَمْرَ مِنَ السَّمَٓاءِ اِلَى الْاَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ اِلَيْهِ ف۪ي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُٓ اَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
Ji esman hetanî erdê, hemû karê, ew birêve dibe û sererast dike. Paşê li gorî hejmartina we bi qasî hezar salî de (karûbar) derdikevin cem wî.
ذٰلِكَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْعَز۪يزُ الرَّح۪يمُۙ
Va ew (Allah) ê xwedî agahîya xeyb û darîçav, (yê xwedî îzzet û her tiştî mexlûb dike) Azîz û (li ser evdên xwe pir bi merhamet) Rahîm e.
اَلَّذ۪ٓي اَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَبَدَاَ خَلْقَ الْاِنْسَانِ مِنْ ط۪ينٍۚ
Ew (Allah) ku; çi tiştê xuliqandîye herî xweşik û herî zexim çêdike û di serê pêşîn de ji herîyê dest bi xuliqandina însan kiriye.
ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلَالَةٍ مِنْ مَٓاءٍ مَه۪ينٍۚ
Paşê nesla/zurîyeta wî, ji xwerûya aveke hekîr/bêqîmet xuliqandîye.
ثُمَّ سَوّٰيهُ وَنَفَخَ ف۪يهِ مِنْ رُوحِه۪ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٔدَةَۜ قَل۪يلًا مَا تَشْكُرُونَ
Paşê wî bi awayekî kâmil sererast kir û ji rûhê xwe pifkiriye. Ji bo we guhan û çavan û qelban xuliqandîye. Hûn çiqas hindik şikur dikin!
وَقَالُٓوا ءَاِذَا ضَلَلْنَا فِي الْاَرْضِ ءَاِنَّا لَف۪ي خَلْقٍ جَد۪يدٍۜ بَلْ هُمْ بِلِقَٓاءِ رَبِّهِمْ كَافِرُونَ
Gotin: “Dema em li ser rûyê erdê winda bibin (û tevlî axê bibin), ma em ê bi xuliqandineke ji nû ve (dîsa) bên xuliqandin?” Berevajî, ew leqayîhatina Rabbê xwe înkar dikin.
قُلْ يَتَوَفّٰيكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذ۪ي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ۟
Bibêje: “Ew melaîketê mewtê (ku wekîlê rûhstendinê ye) dê we bimirîne. Paşê jî hûn bi bal Rabbê xwe ve tên vegerandin.”
وَلَوْ تَرٰٓى اِذِ الْمُجْرِمُونَ نَاكِسُوا رُؤُ۫سِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۜ رَبَّنَٓا اَبْصَرْنَا وَسَمِعْنَا فَارْجِعْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا اِنَّا مُوقِنُونَ
Xwezî te rewşa wan kesên mucrîm/sûcdar bidîta ku bi sitûxwarî di hizûra Rabbê xwe de wiha dibêjin: “Rabbê me! Me dît û bihîst. Êdî me vegerîne da ku em amelên salîh bikin. Bêguman êdî em li ser yeqînê bawer in.”
وَلَوْ شِئْنَا لَاٰتَيْنَا كُلَّ نَفْسٍ هُدٰيهَا وَلٰكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنّ۪ي لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ اَجْمَع۪ينَ
Eger me daxwaz bikira me yê hîdayeta her nefsê bidanê. Lê ev gotina min wê pêk bê: “Ez ê cehennemê ji tevekê (kafirên ji) cin û însanan dagirim.
فَذُوقُوا بِمَا نَس۪يتُمْ لِقَٓاءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۚ اِنَّا نَس۪ينَاكُمْ وَذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
(Wê ji wan re bê gotin:) “Ji ber ku we gihîştina vê rojê ji bîr kiribû (ezab) bitamînin. Bêguman em ê jî hûn ji bîr bikin (di rewşa we de biterikînin). Di muqabilê karên xwe de ezabê bêdawî tam bikin (em bibînin).”
اِنَّمَا يُؤْمِنُ بِاٰيَاتِنَا الَّذ۪ينَ اِذَا ذُكِّرُوا بِهَا خَرُّوا سُجَّدًا وَسَبَّحُوا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ
Bi ayetên me (di heqîqetê de ev kesan) bawer in: Dema ku (ayetên me) bi bîra wan tê xistin hema diçin secdê û Rabbê xwe bi hemd tesbîh dikin û (li dij ayetên me) quretîyê nakin…
تَتَجَافٰى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًاۘ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ
Ew ên kêlekên/teniştên wan (ji bo ku şevê bi îbadet biborînin) ji nivînên xwe dûr dikêvin û bi xof û hêvî dûa dikin û ji rizqê ku me daye wan înfaq dikin…
فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَٓا اُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ اَعْيُنٍۚ جَزَٓاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Qet tu nefs, di muqabilê amelên wan de ji wan re çi (nîmetên ku) çavronîye hatîye amadekirin, nizane.
اَفَمَنْ كَانَ مُؤْمِنًا كَمَنْ كَانَ فَاسِقًاۜ لَا يَسْتَوُ۫نَ
Ma ew kesê mumîn û ew ê fasiq qet dibe weke hevdu? Ew nabin wekhev!
اَمَّا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوٰىۘ نُزُلًا بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Ew ên îman anîne û amelên salih kirine jî îkramekî di muqabilê amelên wan de ji bo wan cennetên Me’wa hene.
وَاَمَّا الَّذ۪ينَ فَسَقُوا فَمَأْوٰيهُمُ النَّارُۜ كُلَّمَٓا اَرَادُٓوا اَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَٓا اُع۪يدُوا ف۪يهَا وَق۪يلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذ۪ي كُنْتُمْ بِه۪ تُكَذِّبُونَ
Cihwarê fasiqan jî agir e. Her cara ku dixwazin ji wir derkevin, ew carekî din ji wir têne vegerandin. Û ji wan re tê gotin: “Wê ezabê ku we diderewand bitamînin (em binêrin).”
وَلَنُذ۪يقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذَابِ الْاَدْنٰى دُونَ الْعَذَابِ الْاَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
Sond be, ji bo ku vegerin (îslamê) berîya ezaba (axîretê ya) herî mezin em ê ji ezabê nêz (ya dinyayê) bi wan bidin tamkirin.
وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيَاتِ رَبِّه۪ ثُمَّ اَعْرَضَ عَنْهَاۜ اِنَّا مِنَ الْمُجْرِم۪ينَ مُنْتَقِمُونَ۟
Ma ji wî kesê ku bi ayetên Rabbê xwe ve tê hişyarkirin û paşê rû vedigerîne zalimtir kî heye? Bêguman em, ji bo gunehkarên mucrîm/sûcdar re tolhildêr/muntaqîm in.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَلَا تَكُنْ ف۪ي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَٓائِه۪ وَجَعَلْنَاهُ هُدًى لِبَن۪ٓي اِسْرَٓاء۪يلَۚ
Sond be ku me Kitêb dabû Mûsa. Tu ji leqayîhatina wî nekeve gumanê. Me ew, ji bo Benî Îsraîl kir hîdayet.
وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ اَئِمَّةً يَهْدُونَ بِاَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُواۜ وَكَانُوا بِاٰيَاتِنَا يُوقِنُونَ
Çi wextê wan sebir kiribûn, me bi emrê xwe ji nava wan rehberên rêzan derxist. Wan li ser yeqînê îman bi ayetên me dianîn.
اِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ف۪يمَا كَانُوا ف۪يهِ يَخْتَلِفُونَ
Bêguman Rabbê te, li ser mijarên ku di wan de îxtîlafê kiribûn de wê roja qiyametê di navbera wan de hukim bide.
اَوَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ ف۪ي مَسَاكِنِهِمْۜ اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍۜ اَفَلَا يَسْمَعُونَ
Ma helakkirina ew qewmên berîya wan ku di navbera şûnwarên wan de digerin, ji bo wan têgihîştina heqîqetê hê jî pêk neanîye? Bêguman di vêya de ayet hene. Qey nabihîzin?
اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَسُوقُ الْمَٓاءَ اِلَى الْاَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِه۪ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ اَنْعَامُهُمْ وَاَنْفُسُهُمْۜ اَفَلَا يُبْصِرُونَ
Ma nedîtin? Em avê ber bi erdeki şorax/bejî de diherikînin û em bi wê avê çandinîyên ku ew û heywanên wan jê dixwin, derdixînin. Qey nabînin?
وَيَقُولُونَ مَتٰى هٰذَا الْفَتْحُ اِنْ كُنْتُمْ صَادِق۪ينَ
Dibêjin: “Eger hûn di gotina xwe de rast in, ka ew fetih/qiyamet kengê ye?”
قُلْ يَوْمَ الْفَتْحِ لَا يَنْفَعُ الَّذ۪ينَ كَفَرُٓوا ا۪يمَانُهُمْ وَلَا هُمْ يُنْظَرُونَ
Bibêje: “Roja fethê, îman anîna kafiran feyde nade wan û ew nayên texîrkirin jî.”
فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَانْتَظِرْ اِنَّهُمْ مُنْتَظِرُونَ
Tu rû ji wan vegerîne û li hêvîyê be/çav li rê be. Bêguman ew jî li hêvîyê ne/disekinin.