Vegere Sûreya Şûrâ

Şûrâالشورى

11. Ayet

11Sûreya Şûrâ
Di Mushefê de Veke

فَاطِرُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُ۬كُمْ ف۪يهِۜ لَيْسَ كَمِثْلِه۪ شَيْءٌۚ وَهُوَ السَّم۪يعُ الْبَص۪يرُ

Xaliqê erd û esmanan e. Ji nefsên we bixwe ji we re hevjînan xuliqand. Ji dewaran jî cot bi cot xuliqandîye. We (bi vî awayî, bi xuliqandina wek mêr û jin) zêde dike û belav dike. Qet tu tişt jê re ne heval/menend/himkûf e. Ew, (yê ku hemû tiştan dibihîze û îcabetî dûayan dike) Semî û (yê ku her tiştî dibîne) Basîr e.

Jêrenot
(Qaîdeyên felsefeyê ya ku li ser zen û hewayê ava ne û ji nûra wehîyê dûr in mixabin sîrayetê îlmên îslâmî kiriye û di nav ummeta îslâmê de tesewura Allah (ac) jî îfsad kiriye. Gelek firqe xwe lê didin ku bi ayeta “Qet tu tişt jê re ne heval/menend/hinkûf e.” pir sifetên Allah (ac) tewîl/texrîf/înkar bikin. Digel ku xwe ji teşbîhê (şibandina Allah bi evdên wî) dûr bikin, noqî texrîf û înkarê bûne ku ev rewş ji hêla îtîqadê ve pirsgirêkeke herî mezintir e. Allah (ac) piştî radigihîne ku qet tu tişt naşibe wî û nabe menend û himkûfê wî; wiha dibêje: “Ew, Semî û Basîr e.” Li ser vêya em bibêjin: “Di însan de sifeta dîtinê heye. Allah jî dibîne.” û vê ayetê li ser maneya zahir binirxînin dibe ku em Allah (ac) bişibînin însan. An jî berpêbûyîna/helwesta ku “ji bo dîtinê çav hewce ne. Allah jî dibîne, wek binavgîn/neyekser wekî ku mirov bibêje organê wî heye” her çiqas abes û ji heqîqetê dûr be; sifetên weke îstîwa û dest ku di Qur'an û sunneta sehîh de sabit in bi hincetên mînahev ji bo dûrketina ji teşbîhê înkarkirina van jî ewqas abes e û ji heqîqetê dûr e. Lewre sifetên Allah (ac), bi awayekî wisan e ku layiqê şan û ezamet û berzbûn û bê menendîya wî ye. Em îman bi tiştên ku wî (ac) em agahdar kirine tînin û bi jêpirsînên aqlî der heqê keyfîyeta sifetên wî de bi aqil şixulandinê qethîyên em xwe li rêya înkarê nadin. Der heqê nav û sifetên Allah (ac) de bnr. 3/Âl-î Îmran, 181; 7/A’râf, 180; 57/Hadîd, 4)

Tefsîr

Besâirü'l-Kur'ân

11. “Göklerin ve yerin yaratanı, size içinizden eşler, çift çift hayvanlar var etmiştir. Bu sûretle, çoğalmanızı sağlamıştır. O’nun benzeri hiçbir şey yoktur. O, işitendir, görendir.” O Allah ki, gökleri ve yeri daha önce onların örnekleri, benzerleri yokken yaratandır. Sonra kendi cinsinizden yâni Adem oğullarından, insan cinsinden size eşler yaratan, kadın için erkek, erkek için de kadın yaratan, aynı şekilde deve, sığır, koyun, ve keçiden istifade edebilesiniz diye erkek ve dişi türler yaratandır. Onların sizin için çoğalıp üremelerini sağlayan ve aynen onlar gibi sizi de doğum yoluyla çoğaltıp üreten Allah’tır. Eğer Rabbiniz erkek ve dişiyi aynı anda yaratmasaydı, ne doğum, ne üreme, ne de çoğalma olurdu. İşte bütün bunları yaratan Allah’ın benzeri hiçbir şey yoktur. Allah’ın zatında, sıfatlarında ve fiillerinde benzeri yoktur. Zatı, sıfatları ve fiilleri konusunda hiçbir şey Allah gibi değildir. Âyet-i kerîmedeki “misl” kelimesinden anlıyoruz ki, mânâ, Allah’ın değil aynısını düşünmek, benzeri bile yoktur demektir. Zâtı konusunda bu böyle olduğu gibi, sıfatları konusunda da böyledir. O’nun sıfatlarına sahip hiç kimse yoktur. Fiilleri konusunda da kimse O’na benzer olamaz. Yâni O’nun yaptıklarını yapacak yoktur. O’nun sıfatlarına sahip olan yoktur. O işitendir, görendir. İşitmek, işittiğine icabet etmek demektir. Allah, çağıranın çağrısını işiten, dua edenin duasını işiten ve onun imdadına yetişen, ona anında icabet edendir. İbadet edenin ibadetini gören ve kulluğunun karşılığını verendir. İşte velî olmanın bir başka şartı da budur. Peki var mı yeryüzünde böyle birileri? Eğer varsa, tamam onları da velî kabul edelim ve onların da koruması altına girmeye, onlara da kulluk yapmaya çalışalım. Böyle birileri yoksa, o zaman sadece Rabbimizi velî bilip onun velîmiz olarak bizim adımıza aldığı kulluk maddelerinin dışına çıkmayalım.