وَمَا جَعَلَهُ اللّٰهُ اِلَّا بُشْرٰى وَلِتَطْمَئِنَّ بِه۪ قُلُوبُكُمْۚ وَمَا النَّصْرُ اِلَّا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ۟
Allah, enceq ji bo ku qelbê we mutmeîn bibe û ji we re bibe mizgîn ev kiribû. Alîkarî/serkeftin bi tenê ji îndallah e. Bêguman Allah (yê xwedî îzzet û her tiştî mexlûb dike) Azîz û (xwedî hikum û hikmet) Hakîm e.
اِذْ يُغَشّ۪يكُمُ النُّعَاسَ اَمَنَةً مِنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِه۪ وَيُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلٰى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الْاَقْدَامَۜ
Wê gavê ji alîyê Allah ve li ser ewlehîyê xeweke sivik bi we girtibû. Ji bo ku we paqij bike û pîsîtîyên şeytan ji we biborîne û qelbên we (li ser yeqîn û qerardarîyê) bi hev re girê bide û bi vêya lingên we li erdê zexim bike, di ser we de ji asîmân baran barandibû.
اِذْ يُوح۪ي رَبُّكَ اِلَى الْمَلٰٓئِكَةِ اَنّ۪ي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذ۪ينَ اٰمَنُواۜ سَاُلْق۪ي ف۪ي قُلُوبِ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْاَعْنَاقِ وَاضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍۜ
Rabbê te ji melâîketan re wehîy kiribû û gotibû: “Ez bi we re me, (hûn) sebatê bidin mumînan. Ez ê tirseke bişîdet têxim dilên kafiran. (Nexwe) li sitûyê wan bixin û li hemû tilîyên wan bixin!”
ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ شَٓاقُّوا اللّٰهَ وَرَسُولَهُۚ وَمَنْ يُشَاقِقِ اللّٰهَ وَرَسُولَهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَد۪يدُ الْعِقَابِ
Sebebê veya ev e, ji ber ku wan li dijî Allah û Rasûlê wî serî rakiribûn/di sefa hember de cih girtibûn. Kî jî li dijî Allah û Rasûlê wî serî rake/di sefa hember de cih bigire, bêguman cezayê Allah pir dijwar e.
ذٰلِكُمْ فَذُوقُوهُ وَاَنَّ لِلْكَافِر۪ينَ عَذَابَ النَّارِ
Ha ev (ezaba we ya niha ye), bitamînin. Bêguman ji kafiran ezabek (jî) ji agir heye.
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِذَا لَق۪يتُمُ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْاَدْبَارَۚ
Gelî ew ên îmân anîne! Dema hûn bi zehfî/bi komî leqayî kafiran hatin (bi bezdana ji şer) pişta xwe nedin wan (û nebezin/nerevin).
وَمَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُٓ اِلَّا مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ اَوْ مُتَحَيِّزًا اِلٰى فِئَةٍ فَقَدْ بَٓاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللّٰهِ وَمَأْوٰيهُ جَهَنَّمُۜ وَبِئْسَ الْمَص۪يرُ
Ew kesê ku di rojeke wiha de ji xeynî ku ji bo fendeki şerê xwe vekişîne an ji bo xwe bigihîne refekî din ne tê de, kî paş de vegere (ji qada şer bireve), bi rastî ew ber bi xezeba Allah ketîye. Sitargeha wî jî cehennem e. Ew cihlêvegerekî çiqas xerab e.
فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ قَتَلَهُمْۖ وَمَا رَمَيْتَ اِذْ رَمَيْتَ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ رَمٰىۚ وَلِيُبْلِيَ الْمُؤْمِن۪ينَ مِنْهُ بَلَٓاءً حَسَنًاۜ اِنَّ اللّٰهَ سَم۪يعٌ عَل۪يمٌ
Yê ku wan dikuşt ne hûn bûn, lê Allah ewana kuşt. Dema te diavêt jî ne te diavêt, lê Allah (bû yê ku) diavêt. Ji bo ku (nîmeta serkeftinê bi wan bitamîne û) mumînan bi îmtîhaneke xweşik (biceribîne) loma (ev kir). Bêguman Allah (yê ku hemû tiştan dibihîze û îcabetî dûayan dike) Semî û (zanayê her tiştî) Alîm e.
ذٰلِكُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكَافِر۪ينَ
Ha rewşa we wiha ye. (Herûdaîm alîkarî li we dibe.) Bêguman Allah ew e ku, kemînên kafiran pûç/betal derdixe.
اِنْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جَٓاءَكُمُ الْفَتْحُۚ وَاِنْ تَنْتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْۚ وَاِنْ تَعُودُوا نَعُدْۚ وَلَنْ تُغْنِيَ عَنْكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْـًٔا وَلَوْ كَثُرَتْۙ وَاَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُؤْمِن۪ينَ۟
(Gelî Qureyşîyan!) Eger we fetih dixwest, vaye ji we re fetih hat. (Allah, Rasûlê xwe muweffeq kir.) Eger hûn dev jê (ji kufr û neyartîya xwe yên berê) berdin, ev ji we re bixêrtir e. Hûn vegerin (rewşa xwe ya berê), em ê jî vegerin. Koma/hejmara we zêde be jî qet tu feyde nade we. Lewre Allah bi mumînan re ye.
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَوَلَّوْا عَنْهُ وَاَنْتُمْ تَسْمَعُونَۚ
Gelî ew ên îmân anîne! Ji Allah û ji pêxemberê wî re îtaetê bikin. Piştî ku we seh kir pê de jê rû nevegerînin.
وَلَا تَكُونُوا كَالَّذ۪ينَ قَالُوا سَمِعْنَا وَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ
Nebin wekî wan kesên digel nebihîstine jî dibêjin: “Me bihîst.”
اِنَّ شَرَّ الدَّوَٓابِّ عِنْدَ اللّٰهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذ۪ينَ لَا يَعْقِلُونَ
Li îndallah/li cem Allah şerîrê/şerûdê candaran ew ên (li dij heqîyê) ker in û lal in û kesên tênagihîjin/bêhiş in.
وَلَوْ عَلِمَ اللّٰهُ ف۪يهِمْ خَيْرًا لَاَسْمَعَهُمْۜ وَلَوْ اَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا وَهُمْ مُعْرِضُونَ
Eger Allah xêrek di wan de bidîta, wê bi wan bida seh kirin. Lê bi wan bida seh kirin jî dîsa (îstîfade nedikirin û wê) rû vegerandibana û berê xwe biguhertana.
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اسْتَج۪يبُوا لِلّٰهِ وَلِلرَّسُولِ اِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْي۪يكُمْۚ وَاعْلَمُٓوا اَنَّ اللّٰهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِه۪ وَاَنَّهُٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
Gelî ew ên îmân anîne! Dema ji bo tiştên ku heyatê dide we hûn hatin gazîkirinê, îcabetî Allah û Rasûlê wî bikin û bizanibin ku bi rastî Allah dikeve navbera mirov û (fikr û ramanên) qelbê wî. Muheqeq hûn ê (bên vejandin û) di hizûra wî de bên civandin.
وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُص۪يبَنَّ الَّذ۪ينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَٓاصَّةًۚ وَاعْلَمُٓوا اَنَّ اللّٰهَ شَد۪يدُ الْعِقَابِ
Ji wê fitneya ku li ser zilimkaran tenê naqewime (yê sûcdar û yê ne sûcdar hemû kesan dorpêç dike û bi erjeng e) xwe biparêzin. Bizanibin Allah ew e ku, cezayê wî dijwar e.
وَاذْكُرُٓوا اِذْ اَنْتُمْ قَل۪يلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْاَرْضِ تَخَافُونَ اَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَاٰوٰيكُمْ وَاَيَّدَكُمْ بِنَصْرِه۪ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
Bi bîr bînin! Hûn li ser erdê bi jimara xwe hindik bûn û zeîf bûn. Hûn ditirsîyan ku wê xelk (ên muşrîk) bi we bigirin û birevînin. Wî (Allah) hûn (li Medîneyê) bi cih kirin û bi alîkarîya xwe piştevanîya we kir û bi tiştên paqij hûn riziqandin da ku hûn şikur bikin.
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَخُونُوا اللّٰهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُٓوا اَمَانَاتِكُمْ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُونَ
Gelî ew ên îmân anîne! Îxanetê li Allah û li Rasûlê wî nekin. (Wekî din) bi zanebûn îxanetê li emanetê xwe jî nekin.
وَاعْلَمُٓوا اَنَّمَٓا اَمْوَالُكُمْ وَاَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌۙ وَاَنَّ اللّٰهَ عِنْدَهُٓ اَجْرٌ عَظ۪يمٌ۟
Bizanibin ku; mal û zarokên we ji bo we fitne ne. Bêguman li îndallah/li cem Allah mikafateke/xelateke mezin heye.
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِنْ تَتَّقُوا اللّٰهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا وَيُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّـَٔاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْۜ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظ۪يمِ
Gelî ew ên îmân anîne! Eger hûn ji Allah bitirsin û xwe biparêzin wê furqan (a ku hûn pê heq û batil û ya bi feyde û bi zerar ji hevdu veqetînin) bide we û qisûrên we binixûmîne û we efû bike. Allah xwedîyê lutf û îhsana mezin e.
وَاِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ اَوْ يَقْتُلُوكَ اَوْ يُخْرِجُوكَۜ وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللّٰهُۜ وَاللّٰهُ خَيْرُ الْمَاكِر۪ينَ
(Bi bîr bîne!) Dema ew ên kafir ji bo ku te bigirin an bikujin an jî te (ji welatê te) derxînin kemînan datanîn. Ewana kemîn datanîn, Allah jî (kemînên wan pûç/betal dikir û li dij vê, bi awayê ku zerar bide wan) kemîn datanî. Allah, bixêrtirê kêmînçêkeran e.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا قَالُوا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَٓاءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هٰذَٓاۙ اِنْ هٰذَٓا اِلَّٓا اَسَاط۪يرُ الْاَوَّل۪ينَ
Dema ku ayetên me ji wan re dihate xwendin, digotin: “Me bihîst. Eger em bixwazin em jî dikarin weke van (ayetan) vebibêjin. Ev ji çîrokên pêşîyan pê ve ne tiştekî din e.”
وَاِذْ قَالُوا اللّٰهُمَّ اِنْ كَانَ هٰذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَاَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَٓاءِ اَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ اَل۪يمٍ
(Bi bîr bînin!) Dema gotibûn: “Allahê me! Eger ev (Qur'an) rastîyek ji cem te ye, êdî tu ji esmanan keviran bi ser me de bibarîne an jî ezabekî biêş û jan bide me.”
وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَاَنْتَ ف۪يهِمْۜ وَمَا كَانَ اللّٰهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
Lê heta tu di nav wan de bî, Allah ezab li wan nake. (Wekî din) heta îstîxfarê/bexişandinê daxwaz dikin jî Allah ezab li wan nake.
وَمَا لَهُمْ اَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللّٰهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُٓوا اَوْلِيَٓاءَهُۜ اِنْ اَوْلِيَٓاؤُ۬هُٓ اِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
Ligel ku ew ji xizmeta wê re ne ehîl (pêzan û karzan) in jî (ji ber ku) însanan ji Mescîdu'l Heram men dikin ma çima Allah ezab li wan neke? Ew ne nêzê/parêzvanê/xizmetkarê (Mescîdu'l Heram) in jî. Yên herî layiqî wê, ew ên mutteqî ne. Lê pirên wan pê nizanin.
وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ اِلَّا مُكَٓاءً وَتَصْدِيَةًۜ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ
Li ber Beytê (Kâ'beyê) nimêja/dûaya wan ji fîkandin û çepikan pê ve ne tiştek e. (Nexwe) ji ber kafirtîya xwe ezabê tam bikin (em binêrin).
اِنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ اَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَب۪يلِ اللّٰهِۜ فَسَيُنْفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَۜ وَالَّذ۪ينَ كَفَرُٓوا اِلٰى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَۙ
Bêguman ew ên kafir ji bo ku (însanan) ji rêya Allah vegerînin malên xwe xerc dikin. Wê xerc bikin jî… Paşê wê ev ji wan re bibe poşmanî (yeke ku dilê wan disotîne) û piştre wê mexlûb bibin. Ew ên kafir wê bên civandin û ber bi cehennemê ve bêne ajotin.
لِيَم۪يزَ اللّٰهُ الْخَب۪يثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَب۪يثَ بَعْضَهُ عَلٰى بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَم۪يعًا فَيَجْعَلَهُ ف۪ي جَهَنَّمَۜ اُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ۟
Ev jî ji bo wê ye ku Allah, yên mirdar û yên paqij (mumîn û kafir û tiştên di rêya Allah de an jî li ser batil tê xerckirin) ji hevdu veqetîne û mirdaran li ser hev kom bike û hemûyan di cehennemê de bicivîne ser hev. Evana, ew ên bi xusranê ketine bixwe ne.
قُلْ لِلَّذ۪ينَ كَفَرُٓوا اِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ مَا قَدْ سَلَفَۚ وَاِنْ يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ الْاَوَّل۪ينَ
Ji wan kafiran re bibêje: “Eger dev jê (ji şirk û kufrê) berdin tiştên ku berê de kiribûn wê bên efûkirin. Na, eger dîsa berepaş (bi şirk û kufrê) ve bizivirin, bila bizanibin ku wê hukmê neguhêrbar a berîya wan (a der heqê qewmên ku Rasûlan tekzîb dikirin de carî bû) wê ji bo wan jî carî bibe.”
وَقَاتِلُوهُمْ حَتّٰى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدّ۪ينُ كُلُّهُ لِلّٰهِۚ فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَص۪يرٌ
Heta (li ser rûyê erdê) fitne/şirk nemîne û dîn (otorîte/desthilatî) bibe yê Allah bi wan re şer bikin. Eger dev jê (ji şirk û kufrê) berdin, bizanibin ku Allah kar û kirinên wan dibîne.
وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُٓوا اَنَّ اللّٰهَ مَوْلٰيكُمْۜ نِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّص۪يرُ
Eger ew (ji daweta we) rû vegerînin bizanibin ku Allah mewlayê/dostê we ye. Ew çi xweş mewla ye/dost e û çi xweş alîkar e.
وَاعْلَمُٓوا اَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَاَنَّ لِلّٰهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبٰى وَالْيَتَامٰى وَالْمَسَاك۪ينِ وَابْنِ السَّب۪يلِۙ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ وَمَٓا اَنْزَلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِۜ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌ
Eger bi Allah û bi roja furqanê (ku heq û batil ji hev qetîyaye) tiştê (Qur'an a ku) me ji evdê xwe re (roja Bedirê) nazil kiriye û (bi wê) roja ku her du kom rastî hev hatine we bawerî anîbe; bizanibin ku xenîmetên we bi dest xwe xistine ji pêncan yek aîdê Allah û Rasûlê wî (û aîdê) eqrebayên wî (pêxember) û sêwîyan û feqîran û rêwîyan e. Allah li ser her tiştî qadir e.
اِذْ اَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيَا وَهُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوٰى وَالرَّكْبُ اَسْفَلَ مِنْكُمْۜ وَلَوْ تَوَاعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْم۪يعَادِۙ وَلٰكِنْ لِيَقْضِيَ اللّٰهُ اَمْرًا كَانَ مَفْعُولًاۙ لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَيَحْيٰى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍۜ وَاِنَّ اللّٰهَ لَسَم۪يعٌ عَل۪يمٌۙ
(Bi bîr bînin!) Hûn nêzîkî kêleka newalê bûn û ew jî li cihê/li rexê dûr bûn. Karwan (a ku we dixwest) jî li jêrî we bû. Eger we ji bo cihê şer peyman bida hev jî we dîsa li ser cihê peymanê bi hev nedikir. Ji bo karê ku Allah daxwaz kiriye pêk bê (a wiha kir). Heta yê ku helak dibe bila bi delîlên eşkere helak bibe û yên dijîn jî bila bi delîlên eşkere bijîn. Û bi rastî Allah (yê ku hemû tiştan dibihîze û îcabetî dûayan dike) Semî û (zanayê her tiştî) Alîm e.
اِذْ يُر۪يكَهُمُ اللّٰهُ ف۪ي مَنَامِكَ قَل۪يلًاۜ وَلَوْ اَرٰيكَهُمْ كَث۪يرًا لَفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الْاَمْرِ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ سَلَّمَۜ اِنَّهُ عَل۪يمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ
(Bi bîr bînin!) Allah ew (muşrîkan) di xewna te de ji te re hindik dida nîşandan. Eger me wan (wekî jimara eslî) bi piranî nîşanî te dabûna bêguman hûn ê bi newêrektîya (psîkoljîya) têkçûnê û di kar (a şer) de biketana lihevnekirinê. Lê Allah (hûn) ji vêya xelas kirin. Bêguman ew, bi tiştên di singan de ye dizane.
وَاِذْ يُر۪يكُمُوهُمْ اِذِ الْتَقَيْتُمْ ف۪ٓي اَعْيُنِكُمْ قَل۪يلًا وَيُقَلِّلُكُمْ ف۪ٓي اَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللّٰهُ اَمْرًا كَانَ مَفْعُولًاۜ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُورُ۟
(Ji bo) karê ku Allah daxwaz kiriye pêk bê, dema ku hûn (ji bo şer) rastî hev hatin, ew li ber çavên we hindik didan xuyakirin û hûn jî li ber çavên wan de hindik xûya dibûn. Jixwe hemû kar/amel ber bi Allah ve tên vegerandin.
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِذَا لَق۪يتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَث۪يرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَۚ
Gelî ew ên îmân anîne! Dema hûn (di qada şer de) rastî komekî hatin, sebatkar bin û Allah pirzêde zikir bikin da ku hûn bigihîjin rizgarîyê/xelasîyê.
وَاَط۪يعُوا اللّٰهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ ر۪يحُكُمْ وَاصْبِرُواۜ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصَّابِر۪ينَۚ
Îtaeta Allah û Rasûlê wî bikin. Nîqaş nekin û pev neçin. Nexwe, hûn ê bi têkşikanê bikevin û wê quweta we belav bibe, biçe. Sebir bikin. Qet tu guman tune Allah, bi sebirvanan re ye.
وَلَا تَكُونُوا كَالَّذ۪ينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بَطَرًا وَرِئَٓاءَ النَّاسِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَب۪يلِ اللّٰهِۜ وَاللّٰهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُح۪يطٌ
Hûn nebin weke wan kesên bi quretî ji welatê xwe derdikevin û rîyakarîyê dikin û rêya Allah (li ber însanan) digirin. Allah li ser kar û kirinên wan (yê ku her tiştî hawîrdor zeft kiriye) Muhît e.
وَاِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ اَعْمَالَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَاِنّ۪ي جَارٌ لَكُمْۚ فَلَمَّا تَرَٓاءَتِ الْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلٰى عَقِبَيْهِ وَقَالَ اِنّ۪ي بَر۪ٓيءٌ مِنْكُمْ اِنّ۪ٓي اَرٰى مَا لَا تَرَوْنَ اِنّ۪ٓي اَخَافُ اللّٰهَۜ وَاللّٰهُ شَد۪يدُ الْعِقَابِ۟
Dema şeytan amelên wan (derketina şer) ji wan re xemilandibû û gotibû: “Îro ji însanan kesê ku zora we bibe tune û ez jî ji we re alîkar im.” Dema her du artêş/ordî hatin hemberî hev, ew (şeytan) li ser her du panîyên xwe paş de vegerîyabû û gotibû: “Bêguman ez ji we dûr im/berî me. Tiştê ku hûn nabînin, ez dibînim. Ez ji Allah ditirsim.” Allah ew ê ku ezabê wî dijwar e.
اِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذ۪ينَ ف۪ي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ غَرَّ هٰٓؤُ۬لَٓاءِ د۪ينُهُمْۜ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَاِنَّ اللّٰهَ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ
Wê demê munafiqan û ew ên di qelbê wan de merez/nexweşî heye digotin: “Dînê wan ew xapandin.” Lê kî xwe bispêre Allah, bêguman Allah (yê xwedî îzzet û her tiştî mexlûb dike) Azîz û (xwedî hikum û hikmet) Hakîm e.
وَلَوْ تَرٰٓى اِذْ يَتَوَفَّى الَّذ۪ينَ كَفَرُواۙ الْمَلٰٓئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَاَدْبَارَهُمْۚ وَذُوقُوا عَذَابَ الْحَر۪يقِ
Xwezî dema ku melâîket rohê wan kafiran distînin te rewşa wan bidîta! Li rûyê wan û li pişta wan dixin û (dibêjin:) “De ezabê sotîner ku diperitîne biçêjin/bitamînin.”
ذٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْد۪يكُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَب۪يدِۙ
Ha ev (ezab), ji ber wan tiştan e ku we bixwe bi destê xwe teqdîm kiriye. Bêguman Allah ji evdên xwe re ne zilimkar e.
كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذ۪ينَ مِنْ قَبْلِهِمْۜ كَفَرُوا بِاٰيَاتِ اللّٰهِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوبِهِمْۜ اِنَّ اللّٰهَ قَوِيٌّ شَد۪يدُ الْعِقَابِ
Weke rewşa malbata Firewn û yên berîya wan (jîyîne)... Wan jî ayetên Allah înkar kiribûn û Allah ji ber gunehên wan ve bi wan girtibû. Bêşik Allah, (xwedî hêz û quweteke mezin) Qawî ye, cezayê wî jî pir dijwar e.
ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِعْمَةً اَنْعَمَهَا عَلٰى قَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مَا بِاَنْفُسِهِمْۙ وَاَنَّ اللّٰهَ سَم۪يعٌ عَل۪يمٌۙ
Ev, ji ber vê ye: Heta qewmek nîmeta ku Allah daye wan ew bixwe neguherînin, (Allah) nîmeta li ser wan naguherîne. Bêguman Allah, (yê ku hemû tiştan dibihîze û îcabetî dûayan dike) Semî û (zanayê her tiştî) Alîm e.
كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذ۪ينَ مِنْ قَبْلِهِمْۜ كَذَّبُوا بِاٰيَاتِ رَبِّهِمْۚ فَاَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَاَغْرَقْنَٓا اٰلَ فِرْعَوْنَۚ وَكُلٌّ كَانُوا ظَالِم۪ينَ
Weke rewşa malbata Firewn û yên berîya wan (jîyîne)... Wan, ayetên Rabbê xwe înkar kiribûn. Me jî ji ber gunehên kiribûn wan helak kir û me malbata Firewn xeniqand. Hemû jî zalim bûn.
اِنَّ شَرَّ الدَّوَٓابِّ عِنْدَ اللّٰهِ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَۚ
Li îndallah/li cem Allah candarên herî şerir/şerûd ew ên kafir in. (Lewre) ew tu carî îmân naynin.
اَلَّذ۪ينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ ف۪ي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ
Ewana, ew kes in ku; piştî ku tu bi wan re peymanê çêdikî, her car ehda xwe xera dikin. Ew natirsin û xwe naparêzin.
فَاِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ
Eger te di şer de wan bi dest xist, derbeke wisan li wan bixe da ku; ên di pey wan re tên (ew kafirên hewes dikin ku ehda xwe xera bikin) ji vê derbê îbretan bigirin û bihêrifin/tertûbelav bibin.
وَاِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ اِلَيْهِمْ عَلٰى سَوَٓاءٍۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْخَٓائِن۪ينَ۟
Çi dema tu ji xîyaneta qewmekî bitirsî, tu jî weke wan (peymana wan) bavêje ser wan û wan agahdar bike. Bêguman Allah, hez xayînan nake.
وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا سَبَقُواۜ اِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ
Ew ên kafir bila zen nekin ku (ji ezabê me) pêş ketine/derbas bûne/filitîne. (Lewre) ew qet nikarin (me) acîz bihêlin.
وَاَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِه۪ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَر۪ينَ مِنْ دُونِهِمْۚ لَا تَعْلَمُونَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۜ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ
Heta ji we tê, li hemberî wan (dijminên xwe) hêz û (ji bo cîhadê) hespên xwedîkirî/girêdayî amade bikin. Bi vêya dijminên Allah û dijminên xwe û ji van pê ve dijminên hûn pê nizanin lê Allah pê dizane (dijminên we yên dizî) bitirsînin. Hûn di rêya Allah de her çi xerc bikin bêkêmasî ji we re tê dayîn û neheqî jî li we nayê kirin.
وَاِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِۜ اِنَّهُ هُوَ السَّم۪يعُ الْعَل۪يمُ
Eger ew ber bi sulhê ve hatin tu jî meyl (a sulhê) bike û xwe bispêre Allah. Bêguman Allah, (yê ku hemû tiştan dibihîze û îcabetî dûayan dike) Semî û (zanayê her tiştî) Alîm e.
وَاِنْ يُر۪يدُٓوا اَنْ يَخْدَعُوكَ فَاِنَّ حَسْبَكَ اللّٰهُۜ هُوَ الَّذ۪ٓي اَيَّدَكَ بِنَصْرِه۪ وَبِالْمُؤْمِن۪ينَۙ
Eger ew bixwazin te bixapînin, bêşik Allah ji te re bes e. Ew e, yê ku bi alîkarîya xwe û bi mumînan re piştevanîya te dike.
وَاَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْۜ لَوْ اَنْفَقْتَ مَا فِي الْاَرْضِ جَم۪يعًا مَٓا اَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ اَلَّفَ بَيْنَهُمْۜ اِنَّهُ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ
Wî (Allah) dilê wan (bi dilgermî) li hev anî. Eger te hemû tiştên li ser rûyê erdê xerc bikira jî te nikaribû dilê wan li hev bianîya. Lê Allah ew li hev anîn. (Lewre) ew (yê xwedî îzzet û her tiştî mexlûb dike) Azîz û (xwedî hikum û hikmet) Hakîm e.
يَٓا اَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللّٰهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِن۪ينَ۟
Ya Nebî! Allah besî te ye û besî mumînên peyrevê te ne.
يَٓا اَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِن۪ينَ عَلَى الْقِتَالِۜ اِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِۚ وَاِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُٓوا اَلْفًا مِنَ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَفْقَهُونَ
Ya Nebî! Mumînan teşwîqê qîtalê/şerê bike. Eger di nava we de bîst kesên bisebr/bitebat hebin dikarin du sed kesî (ji wan) mexlûb bikin. Eger di nava we de sed kes hebin dikarin hezar kafirî mexlûb bikin. Ev, ji ber ku ew (kafir) qewmekî bêfêhm in/tênegihêj in.
اَلْـٰٔنَ خَفَّفَ اللّٰهُ عَنْكُمْ وَعَلِمَ اَنَّ ف۪يكُمْ ضَعْفًاۜ فَاِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِۚ وَاِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ اَلْفٌ يَغْلِبُٓوا اَلْفَيْنِ بِاِذْنِ اللّٰهِۜ وَاللّٰهُ مَعَ الصَّابِر۪ينَ
Aniha, Allah zanîbû di we de zeîftî heye û (barê we) sivik kir. Ji we sed kesên bisebr hebe (ji wan) du sed kesî mexlûb dike. Ji we hezar kes biîznîllah ji wan du hezar kesî mexlûb dikin. Allah bi sebirvanan re ye.
مَا كَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَكُونَ لَهُٓ اَسْرٰى حَتّٰى يُثْخِنَ فِي الْاَرْضِۜ تُر۪يدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَاۗ وَاللّٰهُ يُر۪يدُ الْاٰخِرَةَۜ وَاللّٰهُ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ
Heta bi dijminên xwe re şer neke û nebe xwedî hêz/quwet ji pêxemberekî re nabe ku dîl/êsîr bigire. Hûn dinyatîya bihorbar/muweqet dixwazin. (Lê belê) Allah (ji bo we) warê axîretê (ya ebedî) daxwaz dike. Allah (yê xwedî îzzet û her tiştî mexlûb dike) Azîz û (xwedî hikum û hikmet) Hakîm e.
لَوْلَا كِتَابٌ مِنَ اللّٰهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ ف۪يمَٓا اَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظ۪يمٌ
Eger nivîsa/hukmê Allah ya di demê borî de danîbû (li ser helaknekirina we) nebûya, ji ber wan (fîdyeyên) ku we girtibû wê ezabeke mezin bi we bigirta.
فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًاۘ وَاتَّقُوا اللّٰهَۜ اِنَّ اللّٰهَ غَفُورٌ رَح۪يمٌ۟
Êdî ji wan xenîmetên we bi dest xistîye, yên helal û paqij bixwin û ji Allah bitirsin û xwe biparêzin. Bêguman Allah (yê ku gunehan dibexşîne/efû dike û disitirîne û ji aqubeta gunehan evdên xwe diparêze) Xafûr û (li ser evdên xwe pir bi merhamet) Rahîm e.
يَٓا اَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ ف۪ٓي اَيْد۪يكُمْ مِنَ الْاَسْرٰٓىۙ اِنْ يَعْلَمِ اللّٰهُ ف۪ي قُلُوبِكُمْ خَيْرًا يُؤْتِكُمْ خَيْرًا مِمَّٓا اُخِذَ مِنْكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْۜ وَاللّٰهُ غَفُورٌ رَح۪يمٌ
Ya Nebî! Tu ji dîlên/êsîrên di destê we de ne re bibêje: “Eger Allah bizanibe ku di qelbê we de xêrek heye, wê ew ê ji we hatîye sitendin (ji fîdyeyan) bixêrtir bide we û mexfîretê li we bike. Allah (yê ku gunehan dibexşîne/efû dike û disitirîne û ji aqubeta gunehan evdên xwe diparêze) Xafûr û (li ser evdên xwe pir bi merhamet) Rahîm e.”
وَاِنْ يُر۪يدُوا خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُوا اللّٰهَ مِنْ قَبْلُ فَاَمْكَنَ مِنْهُمْۜ وَاللّٰهُ عَل۪يمٌ حَك۪يمٌ
(Nexêr, eger) bixwazin îxanetê li te bikin, bi rastî wan berê de jî îxanet li Allah kiribûn. (Di gerewa/berdêla vê îxaneta wan de) Allah, ji bo ku tu wan têkbibî îmkan dabû te. Allah (zanayê her tiştî) Alîm û (xwedî hikum û hikmet) Hakîm e.
اِنَّ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ وَالَّذ۪ينَ اٰوَوْا وَنَصَرُٓوا اُو۬لٰٓئِكَ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَٓاءُ بَعْضٍۜ وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلَايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتّٰى يُهَاجِرُواۚ وَاِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدّ۪ينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ اِلَّا عَلٰى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ م۪يثَاقٌۜ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَص۪يرٌ
Bêguman ew ên îmân anîne û hîcret kirine û bi mal û canên xwe fîsebîlîllah cîhad kirine û ew ên (van di warên xwe de) hewandine û alîkarîya wan kirine, ha evana dostên hevdû ne. Ew ên îmân anîne û hîcret nekirine jî heta hîcret nekin tu welayeta we bi wan re tune. Lê eger di mijara dîn de alîkarîyê ji we bixwazin, bi şertê ku ne li dijî qewmekî ku di navbera we û wan de peyman heye, hingê li ser we ferz e ku hûn alîkarîya wan bikin. Allah, karê ku hûn dikin dibîne.
وَالَّذ۪ينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ اَوْلِيَٓاءُ بَعْضٍۜ اِلَّا تَفْعَلُوهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْاَرْضِ وَفَسَادٌ كَب۪يرٌۜ
Kafir jî dostên hevdû ne. Eger hûn (di navbera xwe de dostanî pêk neynin û wan wek neyar negirin û) vêya nekin, wê li ser rûyê erdê fitne û fesadeke mezin çêbibe.
(Li ser hukmê dostanîya bi kafiran re bnr. 5/Maîde, 51.)
وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ وَالَّذ۪ينَ اٰوَوْا وَنَصَرُٓوا اُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّاۜ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَر۪يمٌ
Ew ên îmân anîne û hîcret kirine û fîsebîlîllah cîhad kirine û yên (di warên xwe de) wan hewandine û alîkarîya wan kirine (hene)! Ha evana mumînên heqîqî ne. Ji bo wan mexfîret û rizqekî bi rûmet heye.
وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُوا مِنْ بَعْدُ وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا مَعَكُمْ فَاُو۬لٰٓئِكَ مِنْكُمْۜ وَاُو۬لُوا الْاَرْحَامِ بَعْضُهُمْ اَوْلٰى بِبَعْضٍ ف۪ي كِتَابِ اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَل۪يمٌ
Ew ên piştî ve îmân anîne û hîcret kirine û ligel we cîhad kirine... Ev ên ha jî ji we ne. (Ligel pêwendîya îmanê) ew ên eqreba ne, li gorî Kitêba Allah (di mijara mîrasê de) herî çêtir nêzî hevdu ne. Bêguman Allah bi her tiştî dizane