Vegere Sûreya Maîde

Maîdeالمائدة

105. Ayet

105Sûreya Maîde
Di Mushefê de Veke

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْۚ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْۜ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَم۪يعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Gelî ew ên îmân anîne! Hûn ji nefsa xwe mesûl in. Heta hûn li ser rêya rast bin, ew ên rêşaş/ên xerifî zerarê nadin we. Vegera we bi tevahî bi bal Allah ve ye. Ew, dê we ji kar û kirinên we agahdar bike.

Jêrenot
(Ev ayet ji dewra pêşî ve bi xeletî fêm bûye û bûye sedema ramîneke wisan şaş; wekî ku emrê qencîyê betal kiriye. Lê belê hevoka “Hûn ji nefsa xwe mesûl in” tê ser vê maneyê “Ji pêkanîna wan tiştên ku Allah li ser we ferz kiriye hûn mesûl in.” Çawa ku nimêj û hecc û rojîya meha Remezanê li ser ûmmeta îslâmê hatîye ferzkirin, weke van ev jî hatîye ferzkirin ku li ser rûyê erdê bibin şahîdê Allah û ji bo Allah edaletê qayîm bikin û emrê qencîyê bikin û ji xerabîyan/ji munkeratan jî nehiy bikin. Ayet, di maneyeke berfireh de delaletê emrê merûfê/emrê qencîyê dike. Ebû Bekir (ra) rojekî ji însanan re wiha got: “Gelî însanan! Ayetek heye ku hûn wê bi şaşîtî şîrove dikin” û dawî de vê ayetê xwend û paşê wiha got: “Min ji Rasûlullah (ass) wiha bihîst: “Dema ku însan mûnkerata bi eşkerehî bibînin û ji bo guherandina wê tiştekî nekin, (bila bizanibin) cezayeke gelemperî/cezayeke umûmî ku ji hêla/alîyê Allah ve bigihîje wan nêzîk e.” (Ebû Dawûd, 4338; Tirmizî, 3057; Ibnî Mace, 4005))

Tefsîr

Tefsîr-i Sa'dî

105- Ey iman edenler! Siz kendinize bakın. Siz doğru yolda gittikten sonra sapanlar size zarar veremez. Hepinizin dönüşü yalnız Allah’adır. O zaman O, yaptıklarınızı size haber verecektir.

105. “Ey iman edenler! Siz kendinize bakın.” Yani nefislerinizi ıslah etmeye, kemâle erdirmeye, Sırat-ı Müstakîm’i izlemeye mecbur etmeye gayret edin. Çünkü sizler halinizi düzeltecek olursanız, dosdoğru yoldan sapan ve dosdoğru dinin yolunu izlemeyen kimselerin size bir zararı olmaz. Onlar ancak kendi nefislerine zarar verebilirler. Bu ayet, iyiliği emretmeyi ve kötülükten alıkoymayı terk ve ihmal etmenin kula zarar vermeyeceğine delil olmaz. Çünkü hiçbir kimse yerine getirmekle yükümlü olduğu iyiliği emretme ve kötülükten alıkoyma görevini ifa etmedikçe tam anlamıyla “doğru yolda” gitmiş olamaz (ki Yüce Allah onların zarar verememelerini “doğru yolda gitme” şartına bağlamıştır.) Evet, bir kimse eliyle ve diliyle kötülüğe karşı koymaktan aciz olur da onu sadece kalbi ile reddederse, ona da hiç şüphesiz başkasının sapıklığının bir zararı olmaz. “Hepinizin dönüşü yalnız Allah’adır.” Kıyamet gününde O’nun huzuruna dönecek ve Allah’ın huzurunda bir araya gelip toplanacaksınız. “O zaman O, yaptıklarınızı” hayır olsun şer olsun “size haber verecektir.”