اُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْوَارِثُونَۙ
Ew ên ku wê bibin waris ha ev in.
اَلَّذ۪ينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَۜ هُمْ ف۪يهَا خَالِدُونَ
Ew ji cennetên Firdews re dibin waris û di wir de ebedî dimînin.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ سُلَالَةٍ مِنْ ط۪ينٍۚ
Sond be, me însan ji herîyeke sefandî/darivandî xuliqand.
ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً ف۪ي قَرَارٍ مَك۪ينٍۖ
Paşê me wek dilopek av/nutfe di qerargehekî zexim/malzarokê de bi cih kir.
ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًاۗ ثُمَّ اَنْشَأْنَاهُ خَلْقًا اٰخَرَۜ فَتَبَارَكَ اللّٰهُ اَحْسَنُ الْخَالِق۪ينَۜ
Paşê me ew nutfe wek xwînpareyekê (alaqê) xuliqand. Paşê me ew alaq wek parçeyek goştê cûtî (mudxe) xuliqand. Paşê me ew parçeya goşt vegerande bi hestî ve û piştre jî me goşt li hestî kir. Paşê me ew wek heyîneke herî cûda/cihêreng ava kir. Allahê ku xweşiktirînê xaliqan e, çi qas berz/bilind e.
ثُمَّ اِنَّكُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ لَمَيِّتُونَۜ
Paşê bêguman piştî vêya hûn ê muheqeq bimirin.
ثُمَّ اِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ تُبْعَثُونَ
Paşê hûn ê roja qiyametê de bêne vejandin.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَٓائِقَۗ وَمَا كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غَافِل۪ينَ
Sond be, me di ser we re heft rê xuliqand in. Em ji xuliqandinê (an jî ji mexluqên xwe) ne xafil in.
وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً بِقَدَرٍ فَاَسْكَنَّاهُ فِي الْاَرْضِۗ وَاِنَّا عَلٰى ذَهَابٍ بِه۪ لَقَادِرُونَۚ
Me ji esmanan li gorî pîvanekê av daxist û li ser rûyê erdê bi cih kir. Bêguman em li ser birîna/çikandina wê jî qadir in.
فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِه۪ جَنَّاتٍ مِنْ نَخ۪يلٍ وَاَعْنَابٍۢ لَكُمْ ف۪يهَا فَوَاكِهُ۬ كَث۪يرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَۙ
Me bi wê (avê) bexçeyên xurme û rezên tirî ava kir. Li wê derê ji we re pir fêkî hene û hûn ji wan dixwin.
وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْنَٓاءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِلْاٰكِل۪ينَ
Û me darekê (zeytûnê) li Tûr-î Sîna derxist (û bi wê avê hêşîn kir) ku ew dar ji bo yên dixwin re hem rûn û hem qatix/pêxwarin e.
وَاِنَّ لَكُمْ فِي الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةًۜ نُسْق۪يكُمْ مِمَّا ف۪ي بُطُونِهَا وَلَكُمْ ف۪يهَا مَنَافِعُ كَث۪يرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَۙ
Bêguman di heywanan de jî ji bo we îbretek heye. Em (şîr) ên di zikê wan de bi we didin vexwarin. Ji bo we di wan de pir feyde hene û hûn ji wan dixwin jî.
وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ۟
Hûn li ser wan (heywanan) û li ser keştîyan têne hilgirtin.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوحًا اِلٰى قَوْمِه۪ فَقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِنْ اِلٰهٍ غَيْرُهُۜ اَفَلَا تَتَّقُونَ
Sond be, me Nûh ji qewmê wî re şand. “Gelî qewmê min! Ji Allah re îbadetê bikin. Ji we re ji wî pê ve (yê ku îbadetê heq dike) tu Îlâh tune. Hûn (ji Allah) natirsin?”
فَقَالَ الْمَلَؤُ۬ا الَّذ۪ينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِه۪ مَا هٰذَٓا اِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْۙ يُر۪يدُ اَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْۜ وَلَوْ شَٓاءَ اللّٰهُ لَاَنْزَلَ مَلٰٓئِكَةًۚ مَا سَمِعْنَا بِهٰذَا ف۪ٓي اٰبَٓائِنَا الْاَوَّل۪ينَۚ
Giregirên qewmê wî yên kafir gotibûn: “Ev ê ha, enceq mirovekî wekî we ye. (Bi wê îdîaya pêxembertîyê jî) dixwaze ku xwe serdestî we bigire. Eger Allah bixwesta wê melâîketan daxistana. Me ji bavûkalên xwe yên berê jî van (gotinan) nebihîstîye/seh nekiriye.”
اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلٌ بِه۪ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوا بِه۪ حَتّٰى ح۪ينٍ
“Ew (hebe nebe) zilamek e ku (bi cina ketîye) û pê re dînîtî heye. Hetanî demekî çavnêrîya wî bikin (ka wê dawîya vê karê bigihîje ku derê).”
قَالَ رَبِّ انْصُرْن۪ي بِمَا كَذَّبُونِ
Got: “Rabbê min! Li hemberî derewandina wan ve alîkarîya min bike.”
فَاَوْحَيْنَٓا اِلَيْهِ اَنِ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا فَاِذَا جَٓاءَ اَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُۙ فَاسْلُكْ ف۪يهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَاَهْلَكَ اِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ مِنْهُمْۚ وَلَا تُخَاطِبْن۪ي فِي الَّذ۪ينَ ظَلَمُواۚ اِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ
Me jî jê re wiha wehîy kir: “Di bin nezareta me de û li gorî wehîya me keştîyê çêke. Dema fermana me hat û tenûr kelîya (tufan dest pê kir) ji her cot (a cureya heywanan) du heban û ji xeynî ew ên di eleyha wan de hikum (ê ezabê) hatîye danîn, malbata xwe jî siwar bike. Der heqê zaliman de nebe muxetebê min. Lewre wê ew bixeniqin.”
فَاِذَا اسْتَوَيْتَ اَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذ۪ي نَجّٰينَا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِم۪ينَ
Dema tu û ew ên bi te re derketin ser keştîyê û bicih bûn, bibêje: “Hamd ji wî Allahê re ku em ji qewmê zalim xelas kir.”
وَقُلْ رَبِّ اَنْزِلْن۪ي مُنْزَلًا مُبَارَكًا وَاَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِل۪ينَ
Bibêje: “Rabbê min! Min li warekî pîroz/bibereket bicih bike. Tu yî bixêrtirê bicihkeran.”
اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ وَاِنْ كُنَّا لَمُبْتَل۪ينَ
Bêguman di van (jîyînan) de ayet (ên ku îbret ji wan bên wergirtin) hene. Û bêşik em, teqez îmtîhan dikin.
ثُمَّ اَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَر۪ينَۚ
Paşê me li dûv wan de neslekî din ava kir.
فَاَرْسَلْنَا ف۪يهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِنْ اِلٰهٍ غَيْرُهُۜ اَفَلَا تَتَّقُونَ۟
Me ji wan re jî ji nav wan bixwe pêxemberek şand (da ku wiha gazî wan bike:) “Ji Allah re îbadetê bikin. Ji we re ji wî pê ve (yê ku îbadetê heq dike) tu îlâh tune. Hûn (ji Allah) natirsin?”
وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِلِقَٓاءِ الْاٰخِرَةِ وَاَتْرَفْنَاهُمْ فِي الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ مَا هٰذَٓا اِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْۙ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ
Di nava qewmê wî de ew giregirên ku rasthatina axîretê înkar dikirin û diderewandin û ew ên bi refah û dewlemendîyê me di heyata dinyayê de me ew rûdayî/mutref kiribûn wiha gotin: ““Ev ê ha, enceq mirovekî wekî we ye. Ew ji ya ku hûn jê dixwin dixwe û ya ku hûn jê vedixwin vedixwe.”
وَلَئِنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَخَاسِرُونَ
“Eger hûn bidin pey mirovekî wekî xwe, muheqeq hûn ê bibin ji wan ên ku bi xusranê ketine.”
اَيَعِدُكُمْ اَنَّكُمْ اِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَعِظَامًا اَنَّكُمْ مُخْرَجُونَۖ
“Nexwe ew li we wead dike ku dema hûn bimirin û (paşê) bibin ax û hestî hûn ê (ji nû de bên vejandin û ji qebrên xwe) bên derxistin?”
هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوعَدُونَۖ
“Heylê! Heylê! Ev ê ku hûn pê tên tehdîdkirin/çavtirsandin tiştekî pir dûr e.”
اِنْ هِيَ اِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوث۪ينَۖ
“Jiyana me (yek jiyanek e, ew jî) bitenê jiyana dinyayê ye. Em ê bimirin û (yên di pey me re tên wê) bijîn. Nexwe em (piştî mirinê carekî din) nayên vejandin.”
اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلٌۨ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا وَمَا نَحْنُ لَهُ بِمُؤْمِن۪ينَ
“Ew, bitenê zilamek e ku li ser Allah derewan li hev tîne û îftîra dike. Em bixwe îman naynin.”
قَالَ رَبِّ انْصُرْن۪ي بِمَا كَذَّبُونِ
Got: “Rabbê min! Li hemberî derewandina wan de alîkarîya min bike.”
قَالَ عَمَّا قَل۪يلٍ لَيُصْبِحُنَّ نَادِم۪ينَۚ
Got: “Di demekî nêz de teqez wê poşman bibin.”
فَاَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ بِالْحَقِّ فَجَعَلْنَاهُمْ غُثَٓاءًۚ فَبُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِم۪ينَ
Qîrîn (a guhan ker dike û mejîyan diperçiqîne) bi heqî wan girt û me ew kirin weke qirş û qal. (Me got:) “Qewmê zilimkar bila (ji rahmeta Allah) dûr bimîne.”
ثُمَّ اَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قُرُونًا اٰخَر۪ينَۜ
Paşê me li dûv wan neslên nû ava kirin.
مَا تَسْبِقُ مِنْ اُمَّةٍ اَجَلَهَا وَمَا يَسْتَأْخِرُونَۜ
Qet tu ummetek ne dikare bikeve pêşîya ecelê xwe û ne jî dikare li paş de bimîne.
ثُمَّ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَاۜ كُلَّمَا جَٓاءَ اُمَّةً رَسُولُهَا كَذَّبُوهُ فَاَتْبَعْنَا بَعْضَهُمْ بَعْضًا وَجَعَلْنَاهُمْ اَحَاد۪يثَۚ فَبُعْدًا لِقَوْمٍ لَا يُؤْمِنُونَ
Paşê me pêxemberên xwe li pey hevdu şandin. Çi dema ku pêxember ji wan re dihatin, her ummetek ew derewandin. Me jî wan (bi helak kirinê) dane pey hev û (ji bo neslên pey wan re wek wesîqeya îbretê) me ew kirin qiset/hîkaye. (Me got:) “Qewmê ku îman nayne bila (ji rahmeta Allah) dûr bimîne.”
ثُمَّ اَرْسَلْنَا مُوسٰى وَاَخَاهُ هٰرُونَ بِاٰيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُب۪ينٍۙ
Paşê di pey wan re me Mûsa û birayê wî Hârûn bi ayetên xwe û bi delîlên eşkere şandin.
اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۬ئِه۪ فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْمًا عَال۪ينَۚ
Ji Firewn û i giregirên wî yên nêz re. Quretî kirin. Ew, qewmekî wisan bûn ku (bi kêmdîtina însanan) xwe serdest didîtin.
فَقَالُٓوا اَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عَابِدُونَۚ
Gotin: “Erê ma bi du mirovên wekî xwe ku qewmê wan bixwe jî evdîtîya me dikin, em ê îman (bi wan) bînin?”
فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُوا مِنَ الْمُهْلَك۪ينَ
Wan derewandin û bûn ji wan ên helakbûyî.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ
Sond be, ji bo ku hîdayet bibin me Kitêb da Mûsa.
وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهُٓ اٰيَةً وَاٰوَيْنَاهُمَٓا اِلٰى رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَع۪ينٍ۟
Û (dîsa) sond be, me (Îsâyê) kurê Meryem û dêya wî jî kir ayet. Me her du li girekî ku ji rûniştinê re munasib bû li wê derê kanîya avê hebû niştecih/bi cih kir.
يَٓا اَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًاۜ اِنّ۪ي بِمَا تَعْمَلُونَ عَل۪يمٌۜ
Gelî pêxemberan! Ji tiştên paqij bixwin û karên qenc bikin. Bêguman ez, bi amelên we dizanim.
(Ji bo giringîya xwarina paqij û helal bnr. 2/Baqara, 172.)
وَاِنَّ هٰذِه۪ٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَاحِدَةً وَاَنَا۬ رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ
Bêguman ev ummeta we, yek ummet (a îslâm) e. Ez jî Rabbê we me. (Herwiha) ji min bitirsin û xwe biparêzin.
فَتَقَطَّعُٓوا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ زُبُرًاۜ كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ
Wan dînê xwe li ser rewşa Kitêbên cuda kirin parçe parçe. Her komek bi ya li cem xwe kêfxweş dibin.
(Çawa ku ji alimên luxetê Zeccac diyar kiriye ew peyva “ زُبُرًا ” ku di ayetê de dibore, pirjimara peyva “ زبُور ” Kitêb û rûpel e. Her komek ji bo ku herî çêtir fêm bikin û rave bikin Kitêban nivîsandine û paşê van Kitêban jî ji xwe re kirine dîn. Ew Kitêbên ji bo îzahkirina wehîyê hatine nivîsandin bi demê re ketine şûna eslê Kitêb ê. Êdî çi dema îxtîlafek çêbe serî li wan tê dayîn û ayetên Kitêbê li gorî wan tên nirxandin (!) û wekî ku wehîy e herûdaîm tên xwendin û beşên wan tên jiber kirin û li ser wan tefekkur û tedebbur tê kirin. (Bnr. 2/Baqara, 79))
فَذَرْهُمْ ف۪ي غَمْرَتِهِمْ حَتّٰى ح۪ينٍ
Êdî hetanî demeke diyarkirî (ku ezab bê) tu wan di nava xefleta wan de terk bike.
اَيَحْسَبُونَ اَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِه۪ مِنْ مَالٍ وَبَن۪ينَۙ
Ew zen dikin ku bi mal û zarokên ku me pê piştgirîya wan kiriye,
نُسَارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْرَاتِۜ بَلْ لَا يَشْعُرُونَ
Ji bo ku em xêrxwazîyê hanhanka/zûzûka rabigihînin wan. (Nexêr, ne wekî zena wan e!) Ew ne di wê şiûrê de ne (ku em wan gav bi gav nêzî ezabê dikin).
اِنَّ الَّذ۪ينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَۙ
Bêguman ew (mumîn) in ku, ji ber hûrmeta Rabbê xwe (qelbên) wan dilerize,
وَالَّذ۪ينَ هُمْ بِاٰيَاتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَۙ
Û ew ên îman bi ayetên Rabbê xwe tînin,
وَالَّذ۪ينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَۙ
Û ew ên ji Rabbê xwe re (qet tu tiştî) nakin şirîk,
وَالَّذ۪ينَ يُؤْتُونَ مَٓا اٰتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ اَنَّهُمْ اِلٰى رَبِّهِمْ رَاجِعُونَۙ
Û ew ên digel (hemû mesûlîyetên) li ser wan pêwist e dikin, ji ber ku wê vegerin bi bal Rabbê xwe ve (li ser dibetîya kirina amelekî nelêhatîya ezameta Allah an jî amelên ku kirine ji wan qebûl nebe) qelbê wan dilerize/direcife,
اُو۬لٰٓئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ
Ha ev ên hanê, di xêran de pêşberîyê dikin û ji ber vê yekê pêş de diçin.
وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا وَلَدَيْنَا كِتَابٌ يَنْطِقُ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
Em li tu kesî barekî ku nikare hilbigire bar lê nakin. Li cem me Kitêbeke ku rastîyê dipeyive heye. Neheqî jî li wan nayê kirin.
بَلْ قُلُوبُهُمْ ف۪ي غَمْرَةٍ مِنْ هٰذَا وَلَهُمْ اَعْمَالٌ مِنْ دُونِ ذٰلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ
Ew (ên mal û ewladên ku me dane wan ji bo xwe xêr dihesibînin jî) qelbê wan (ji îman û amelên salih) di xefletê de ye. (Ji xeynî şirkê) amelên wan (ên xerab) jî hene û ew van amelan dikin.
حَتّٰٓى اِذَٓا اَخَذْنَا مُتْرَف۪يهِمْ بِالْعَذَابِ اِذَا هُمْ يَجْـَٔرُونَۜ
Dema ku em ji wan ên mutref/rûdayî yên har (bi ezab) digirin, (tu çi bibînî) di heman demê de qîrîn bi wan dikeve û qajeqajê dikin.
لَا تَجْـَٔرُوا الْيَوْمَ اِنَّكُمْ مِنَّا لَا تُنْصَرُونَ
Îro, qîrîn û qajeqajê nekin. Lewre hûn ji me alîkarîyê nabînin.
قَدْ كَانَتْ اٰيَات۪ي تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ تَنْكِصُونَۙ
Ayetên min ji we re dihatin xwendin, lê hûn li ser pehnîya xwe ve vegerîyan (we guhdarî nedikir).
مُسْتَكْبِر۪ينَ بِه۪ۗ سَامِرًا تَهْجُرُونَ
(Bi îdîaya ku hûn ehlê Mescîdu'l Heramê ne) we quretîyê dikir û di şevan de (dema ku hûn dicivîyan xwendina Qur'anê û zikra Allah) terk dikir.
اَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ اَمْ جَٓاءَهُمْ مَا لَمْ يَأْتِ اٰبَٓاءَهُمُ الْاَوَّل۪ينَۘ
Qey wan li qewlê (Qur'anê) bi kurahî nedifikirîn? Nexwe tişteke ku berê de ji bav û kalên wan re nehatibû, ji wan re hatîye?
اَمْ لَمْ يَعْرِفُوا رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَۘ
Nexwe ewana pêxemberên xwe nas nekirine jî (j wê yekê) înkar dikin?
اَمْ يَقُولُونَ بِه۪ جِنَّةٌۜ بَلْ جَٓاءَهُمْ بِالْحَقِّ وَاَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ
Nexwe qey ew dibêjin di wî de dînîtîyek heye? (Nexêr, ne wisan e!) Berevajî ji wan re heqîyê anîye. (Lê belê) pirên wan ji heqîyê hez nakin.
(Ji bo gotinên Allah (ac) ya der heqê pirjimarî/ekserîyet û kêmjimarî/eqalîyet de bnr. 11/Hûd, 40.)
وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ اَهْوَٓاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمٰوَاتُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ ف۪يهِنَّۜ بَلْ اَتَيْنَاهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَۜ
Eger heqî bida pey hewayên/hewesên wan muheqeq wê erd û esman û tiştên di navbera wan de xerab bibûna. (Nexêr, ne wisan e!) Berevajî me zikra wan (Kitêba ku wan dinasîne û digihîjînê îzzetê) daye wan. (Lê) ew ji zikra xwe rû vedigerînin.
اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ خَرْجًا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌۗ وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِق۪ينَ
Qey te ji wan (di muqabilê dawetê de) ji wan xerac xwestîye ku (îman bi te naynin û ji daweta te guman dikin)? Mikafata ku Rabbê te wê (li dinya û li axîretê bide) herî bi xêrtir e. Ew, herî bixêrtirê riziqdaran e.
وَاِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَق۪يمٍ
Bêguman ku tu, wan gazî rêyeke rasterast dikî.
وَاِنَّ الَّذ۪ينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْاٰخِرَةِ عَنِ الصِّرَاطِ لَنَاكِبُونَ
Bi rastî ew ên îman bi axîretê naynin, ew in ku ji rê (ya rasterast) averê/rêşaş û dûr bûne.
وَلَوْ رَحِمْنَاهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِنْ ضُرٍّ لَلَجُّوا ف۪ي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ
Eger em li wan merhamet bikin û tengezarîyên wan biborînin, bêguman (dîsa) wê noqî rêşaşîtîya xwe bibin û ew ê sergêjane bigevizin.
وَلَقَدْ اَخَذْنَاهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ
Sond be me wan bi ezabê girtibû. (Digel vê) dîsa jî ji Rabbê xwe re stûxar nebûn û bi dilsozî zarezar û lavahî nekirin.
حَتّٰٓى اِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَابًا ذَا عَذَابٍ شَد۪يدٍ اِذَا هُمْ ف۪يهِ مُبْلِسُونَ۟
Axir, dema me derîyê ezabekî dijwar di ser wan de vekir, ew li ser rewşa hêvîya xwe winda kirî a wiha dimînin.
وَهُوَ الَّذ۪ٓي اَنْشَاَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٔدَةَۜ قَل۪يلًا مَا تَشْكُرُونَ
Ew ê ku ji bo we guhan û çavan û qelban xuliqandîye, ew (Allah) e. Hûn çi qas hindik şikur dikin!
وَهُوَ الَّذ۪ي ذَرَاَكُمْ فِي الْاَرْضِ وَاِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
Ew ê ku hûn li ser rûyê erdê belav dike/zêde dike ew e. Û hûn ê ji wî re heşir bibin/bên vejandin û di hizûra wî de bicivin.
وَهُوَ الَّذ۪ي يُحْي۪ وَيُم۪يتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِۜ اَفَلَا تَعْقِلُونَ
Ew ê vedijîne û dimirîne ew e. Guherîna şev û rojê di pey hev dû jî (karê) wî ye. Hûn aqil nagirin?
بَلْ قَالُوا مِثْلَ مَا قَالَ الْاَوَّلُونَ
(Nexêr, ne wisan e!) Berevajî, wan wekî gotina pêşîyên xwe gotin.
قَالُٓوا ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
Gotin: “Piştî wê dema ku em bimirin û (paşê) bibin ax û hestî, birastî qey em ê bên vejandin?”
لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَاٰبَٓاؤُ۬نَا هٰذَا مِنْ قَبْلُ اِنْ هٰذَٓا اِلَّٓا اَسَاط۪يرُ الْاَوَّل۪ينَ
Sond be, bi rastî em û kalanên xwe bi vê tehdîdê hatibûn tirsandin. Lê ev ji çîrokên/çîvanokên pêşîyan pê ve ne tiştekî din e.
قُلْ لِمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ ف۪يهَٓا اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
Bibêje: “Eger hûn dizanin (bibêjin) ka erd û tiştên di navê de aîdê kî ne?”
سَيَقُولُونَ لِلّٰهِۜ قُلْ اَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Wê bibêjin: “Aîdê Allah in.” Bibêje: “Hûn qet şîret nagirin?”
قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمٰوَاتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظ۪يمِ
Bibêje: “Rabbê heft asîman û erşê azîm kî ye?”
سَيَقُولُونَ لِلّٰهِۜ قُلْ اَفَلَا تَتَّقُونَ
Wê bibêjin: “Allah.” Bibêje: “Ma hûn natirsin û xwe naparêzin?”
قُلْ مَنْ بِيَدِه۪ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُج۪يرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
Bibêje: “Ma ew ê ku melekûta/hikumranîya her tiştî di destê xwe de digire kî ye? Ew ê ku ew bixwe her tiştî diparêze lê qet tu kes li hemberî wî nayê parastin kî ye? Eger hûn dizanin (ka bibêjin kî ye ew)?”
سَيَقُولُونَ لِلّٰهِۜ قُلْ فَاَنّٰى تُسْحَرُونَ
Wê bibêjin: “Allah.” Bibêje: “Çawa dibe ku hûn wisan bi sêhrê dikevin (bi şirkê tên xapandin û li dij heqîyê derdikevin)?
بَلْ اَتَيْنَاهُمْ بِالْحَقِّ وَاِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ
(Nexêr ne wisan e!) Bi rastî me ji wan re ya heq anî. Bêguman ew derewkar in.
(Di pir ayetên Qur'anê de ji muşrîkan pirsên mînahev hatine pirsîn û diyarbûye ku herdem ji van pirsan re bersiva “Allah” didin. Lê ev bersivên hanê ji wan nehatîye pejirandin û binê heqîqeta derewkarîya wan hatîye xêzkirin. Mirovekî ku bersiva van pirsan li ser bawerîyê wek “Allah” dide, gelo bi çi bahaneyê/hincetê tê îzahkirin ku dev ji Allah (ac) berde û pûtên bi destê xwe çêkiriye re perestîyê bike û digel hukmên Allah (ac) qanûnan çêbike û dev ji nîzama/pergala Allah (ac) berde û bide pey qanûn û îdeolojîyên beşerî? Ev kesên hanê dizanin û îqrar dikin ku Allah (ac) xaliqê erd û asîman e, ligel vê Allah (ac) di ayetekî de wiha ferman dike: “Bibêje: “Nexwe hûn in wî (Allah) yê ku erd di du rojan de xuliqandîye înkar dikin û jê re şirîkan/hevpişkan çêdikin? Ew Rabbê aleman e.” (41/Fussîlet, 9) Şirîk çêkirina ji Allah (ac) re tê ser maneya înkar kirina Allah (ac). Welew ku muşrîk bi zimanê xwe bibêje: “Rabbê min Allah e” jî rewş naguhere. Ev rewşa wî ji derewekî îbaret e ku; bi zimanê xwe hebûn û yekîtîya Allah (ac) îqrar dike lê bi azayên xwe û amelên xwe înkar dike.)
مَا اتَّخَذَ اللّٰهُ مِنْ وَلَدٍ وَمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ اِلٰهٍ اِذًا لَذَهَبَ كُلُّ اِلٰهٍ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍۜ سُبْحَانَ اللّٰهِ عَمَّا يَصِفُونَۙ
Allah, ji xwe re qet tu zarok negirtîye. Digel wî qet tu îlâh jî tunin. (Eger ji xeynî Allah hin îlâhên din hebûna) her îlâhek wê mexluqên xwe bigirtana (cem xwe) û biçûna û qismekî ji wan bi ser hinekan biketana. Allah, ji wan wesfên ku ew lê tînin munezzeh e/berî ye.
عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعَالٰى عَمَّا يُشْرِكُونَ۟
Ew alîmê (alema) xeybê û eşkerehîyê ye. Ji tiştên ku pê şirîkatîyê dikin berztir/bilindtir e.
قُلْ رَبِّ اِمَّا تُرِيَنّ۪ي مَا يُوعَدُونَۙ
Bibêje: “Rabbê min! Ew (ezab) a ku bi wê hatine tehdîtkirin eger biteqezî tu nîşanî min jî bidî...”
رَبِّ فَلَا تَجْعَلْن۪ي فِي الْقَوْمِ الظَّالِم۪ينَ
“Rabbê min! Min daxilê nav koma zilimkaran neke!”
وَاِنَّا عَلٰٓى اَنْ نُرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَادِرُونَ
Bêguman ew tiştê ku me wan pê tehdîd kiribû em dikarin nîşanî te bidin.
اِدْفَعْ بِالَّت۪ي هِيَ اَحْسَنُ السَّيِّئَةَۜ نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ
Xerabîyê ya bi herî xweşik re biqewirîne! Em bi ya ku ew lihevtînin herî çêtir dizanin.
وَقُلْ رَبِّ اَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاط۪ينِۙ
Bibêje: “Rabbê min! Ji dapellandinên/(ji bo masîyetê) lê ketinên şeytan, ez xwe bi te diparêzim.”
وَاَعُوذُ بِكَ رَبِّ اَنْ يَحْضُرُونِ
“Û bihevrebûyîna wan ya bi min re jî ez xwe bi te diparêzim Rabbê min!”
حَتّٰٓى اِذَا جَٓاءَ اَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِۙ
Axir ji wan ji yekî re dema ku mirin tê wiha dibêje: “Rabbê min! Min vegerîne.”
لَعَلّ۪ٓي اَعْمَلُ صَالِحًا ف۪يمَا تَرَكْتُ كَلَّاۜ اِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَٓائِلُهَاۜ وَمِنْ وَرَٓائِهِمْ بَرْزَخٌ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُونَ
“Hêvî heye ku ez ji bo tiştên min di pey xwe de hiştîye amelên salih bikim.” Qet /Tu car! Gotina wî gotinek (betal) e. Û hetanî roja ku têne vejandin li pêşîya wan berzexek (ku tê de dimînin) heye.
فَاِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلَٓا اَنْسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَسَٓاءَلُونَ
Dema bi sûrê bê pifkirin di navbera wan de qet tu pêwendîyên eqrebatîyê namîne û ji hevdu pirsan jî nakin.
فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَاز۪ينُهُ فَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
Êdî mêzêna/terezîya kî (bi îman û amelên salih) girantir bikişe, ha ev ên ha yên xelasbûyî bixwe ne.
وَمَنْ خَفَّتْ مَوَاز۪ينُهُ فَاُو۬لٰٓئِكَ الَّذ۪ينَ خَسِرُٓوا اَنْفُسَهُمْ ف۪ي جَهَنَّمَ خَالِدُونَۚ
Mêzêna/terezîya kî jî sivik bikişe evana; xwe bixwe xisirandine û yên di cehennemê de bêdawî bimînin jî ew in.
تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ وَهُمْ ف۪يهَا كَالِحُونَ
Agir rûyên wan dialêse/bi alastinê dişewitîne. (Lêvên wan bi qemçika/piştestûyê wan ve tê vezilandin û bi diranên xwe yê qîçbûyî) di nava wê de wekî qîçbeşkirî behitî dimînin.
اَلَمْ تَكُنْ اٰيَات۪ي تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُونَ
(Ji wan re wiha tê gotin:) “Dema ku ayetên min ji we re dihatin xwendin, ma ew ên diderewandin ne hûn bûn?”
قَالُوا رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْمًا ضَٓالّ۪ينَ
Wê bibêjin: “Rabbê me! Dilneşadîya me bi ser me ket û em qewmekî xerifî bûn.”
رَبَّنَٓا اَخْرِجْنَا مِنْهَا فَاِنْ عُدْنَا فَاِنَّا ظَالِمُونَ
“Rabbê me! Me ji vê derê derîne. Eger em careke din (li jiyana xwe yên berê) vegerin êdî em ji zaliman in.”
قَالَ اخْسَؤُ۫ا ف۪يهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ
(Allah) dibêje: “Dengê xwe bibirin/biqeşitin! Bi min re neaxivin.”
اِنَّهُ كَانَ فَر۪يقٌ مِنْ عِبَاد۪ي يَقُولُونَ رَبَّنَٓا اٰمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِم۪ينَۚ
Bi rastî, komek ji evdên min wiha digotin: “Rabbê me! Me îman anî, bi mexfîret û bi merhameta xwe bi me re bike! Tu bixêrtirê Rahîman î.”
فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتّٰٓى اَنْسَوْكُمْ ذِكْر۪ي وَكُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ
We tinazên xwe bi wan dikir. Heta ku (tinazkarîya we ya bi wan) zikirkirina min bi we dabû ji bîr kirin. Hûn tim bi wan dikenîyan.
اِنّ۪ي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِمَا صَبَرُٓواۙ اَنَّهُمْ هُمُ الْفَٓائِزُونَ
Min jî ji ber sebra wan îro ew xelat kirin. Bêguman ew ên biqezenc ew bixwe ne.
قَالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْاَرْضِ عَدَدَ سِن۪ينَ
(Allah) dibêje: “Hûn li ser rûyê erdê çend salan man?”
قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْـَٔلِ الْعَٓادّ۪ينَ
Wê bibêjin: “Rojek an jî bi qasî danekî rojê. Ji yên ku jimartine bipirse.”
قَالَ اِنْ لَبِثْتُمْ اِلَّا قَل۪يلًا لَوْ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
(Allah) dibêje: “Eger we zanîbûna hûn pir hindik mane.”
اَفَحَسِبْتُمْ اَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَاَنَّكُمْ اِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ
“Nexwe we zen dikir ku me hûn bêhûde/belesebep xuliqandine û hûn ê nezivirin hizûra me?”
(Ji bo meqseda xuliqandinê bnr. 38/Sad, 27.)
فَتَعَالَى اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّۚ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَر۪يمِ
Ew Allahê (hakimîyetê/serwerîyê û yê ku di milkê xwe de wekî daxwaza xwe teserûfê dike) Melîk û ( heq û heqîqetê) Haq, (ji zenên wiha yên batil çi qas) berz e/bilind e. Ji wî pê ve (yê ku îbadetê heq dike) qet tu îlâh tune. Ew Rabbê arşê kerîm e.
وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَۙ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِه۪ۙ فَاِنَّمَا حِسَابُهُ عِنْدَ رَبِّه۪ۜ اِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ
Kî jî digel ku delîlekî wî tune û ligel Allah ji îlâhekî din re dûa/lavahî bike êdî hisabê wî enceq li cem Rabbê wî ye. Bêguman kesên kafir, nagihîjin felahê/xelasîyê.
وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَاَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِم۪ينَ
Bibêje: “Rabbê min bi mexfîret û bi merhameta xwe bi min ra∂ bike. Tu bixêrtirê Rahîman î.”