Sure 28

Sûreya Qasas

Mekke88 ayetÇîrok

القصص
Der barê Sûreyê de

Sûreya Qasas, Mekkî ye (li Mekkeyê nazil bûye) û heştê û heşt (88) ayet e. Di Qur’anê de sûreya bîst û heştemîn e. Qasas, tê ser maneya qiseyan. Di ayeta 25. de peyva Qasas dibore. Sûreya Qasas jî navê xwe ji vê peyvê girtîye. Di sûreyê de jiyana Mûsa (as) û qiseya derxistina wî ya ku Benî Îsraîlîyan ji Misrê û xeniqandina Firewn û artêşa wî û qiseya Qarûn tê vegotin.

Bi navê Allahê Rahmân û Rahîm (dest bi xwendinê dikim).

2
Tefsîrê Nîşan BideDi Mushefê de Veke

تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ الْمُب۪ينِ

Ev, ayetên Kitêba mubîn/vikîvekirî ne.

3
Tefsîrê Nîşan BideDi Mushefê de Veke

نَتْلُوا عَلَيْكَ مِنْ نَبَاِ مُوسٰى وَفِرْعَوْنَ بِالْحَقِّ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Em ji bo (talîm û perwerdehîya) qewmekî, qismek ji qiseya Mûsa û Firewn wek heq ji te re dixwînin.

4
Tefsîrê Nîşan BideDi Mushefê de Veke

اِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِي الْاَرْضِ وَجَعَلَ اَهْلَهَا شِيَعًا يَسْتَضْعِفُ طَٓائِفَةً مِنْهُمْ يُذَبِّحُ اَبْنَٓاءَهُمْ وَيَسْتَحْي۪ نِسَٓاءَهُمْۜ اِنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُفْسِد۪ينَ

Qet guman tune ku Firewn, li ser rûyê erdê çavdêrîya serdestîyê kir. Xelkê wê derê kom bi kom ji hevdu veqetandibû û qismek ji wan zeîf/qels dihişt; zaroyên wan ên kurîn serjê dikir û jinên wan sax dihişt. Lewre ew, ji mufsîdan bû.

5
Tefsîrê Nîşan BideDi Mushefê de Veke

وَنُر۪يدُ اَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذ۪ينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْاَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ اَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِث۪ينَۙ

Em daxwaz dikin ku li ser rûyê erdê qencîyê bi qelsan (bi mustezefan) bikin û wan bikin rêber (ên peyrevîtî li wan tên kirin) û wan (li ser rûyê erdê) bikin waris.

Jêrenot
(Firewnan; li ser sparteka nîjad/irq û sewîya dahatê û payeciha civakî û komên meslekan civakê herûdaîm ji hevdu parîparî dikin. Civak çi qasî ji hevdu parî bibin, ew qas jî dibin dijminên hev û qelstir dibin. Ferdên civaka parvebûyî û lihevketî û bendbendî bûyî ji bo ewlehî û aramîyê li xelaskerekî digerin. Di vê rewşê de ew xelasker jî Firewn e... Allah (ac) jî vê daxwazê dike ku hemû însan li ser aqîda tewhîdê bicivin û bi sibxeta/bi boyaxa îslâmê bên boyaxkirin û ji temamê nasnameyên nejidil/nasnameyên sunî azad bibin û îslâm wek nasnameya xwe ya eslî bipejirînin. (Allah) dixwaze ku ew civakên ku di vê mijarê de bi ser ketine, bi aqîda tewhîdê û bi exlaqa edaletê bibin rêber û warisên ser rûyê erdê.)
6
Tefsîrê Nîşan BideDi Mushefê de Veke

وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْاَرْضِ وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَجُنُودَهُمَا مِنْهُمْ مَا كَانُوا يَحْذَرُونَ

Û em (dixwazin) wan li ser rûyê erdê bikin xwedî hêz/desthilatdar. Tiştên ku xwe jê diparastin em (dixwazin) nîşanî Firewn û Haman û leşkerên wan bidin.

7
Tefsîrê Nîşan BideDi Mushefê de Veke

وَاَوْحَيْنَٓا اِلٰٓى اُمِّ مُوسٰٓى اَنْ اَرْضِع۪يهِۚ فَاِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَاَلْق۪يهِ فِي الْيَمِّ وَلَا تَخَاف۪ي وَلَا تَحْزَن۪يۚ اِنَّا رَٓادُّوهُ اِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَل۪ينَ

Me ji dêya Mûsa re wiha wehîy kir: “Wî şîr bide. Eger tu (ji Firewn û leşkerên wî) bitirsî, wî berde behrê. Netirse, xemgîn nebe! Bêguman em ê wî dîsa li te vegerînin û em ê wî bikin ji pêxemberên şandî.”

8
Tefsîrê Nîşan BideDi Mushefê de Veke

فَالْتَقَطَهُٓ اٰلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَحَزَنًاۜ اِنَّ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَجُنُودَهُمَا كَانُوا خَاطِـ۪ٔينَ

Firewn û malbata wî ew (bebek) a (di pêş de) ji wan re neyartî bike û bibe sebebê xemgînîyê girtin/xwedîtî lê kirin. Bêşik Firewn û Haman û leşkerên herduyan di xeletîyê de bûn.

Jêrenot
(Li îndallah/li cem Allah; qet tu ferqa wan kes an pergalên Firewnî û yên dibin alîkarê wan û meşrûîyetê didin wan û wan li pîya dihêlin tune. Ji ber vê yekê Allah (ac) xeletîyê ne bitenê nisbetê Firewn dike, ligel wî fermandar û wezîr û artêşên ji leşkerên ji rêzê ku bi qelsî hatine kolekirin pêk hatî jî yanê wê xeletîyê nisbetê li hemû kesên li derdora wî kiriye. Hemûyan bi hev re helak kiriye (28/Qasas, 40-42) û qedal bi wan anîye (11/Hûd, 97-99).)
9
Tefsîrê Nîşan BideDi Mushefê de Veke

وَقَالَتِ امْرَاَتُ فِرْعَوْنَ قُرَّتُ عَيْنٍ ل۪ي وَلَكَۜ لَا تَقْتُلُوهُۗ عَسٰٓى اَنْ يَنْفَعَنَٓا اَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَدًا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

Jina Firewn got: “Ev (zarokek e ku) ji bo min û te ronahîya çavan e. Wî nekujin. Dibe ku feydeyekî wî bigihîje me an jî em ê wî ji xwe re wek kurmarî bigirin.” Lê haya wan (ji tiştê ku bê serê wan) tune bû.