وَمَا لَكُمْ اَلَّا تُنْفِقُوا ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ وَلِلّٰهِ م۪يرَاثُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ لَا يَسْتَو۪ي مِنْكُمْ مَنْ اَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَۜ اُو۬لٰٓئِكَ اَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذ۪ينَ اَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُواۜ وَكُلًّا وَعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۜ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَب۪يرٌ۟
Digel ku mîratên erd û esmanan aîdê Allah in, ma çi dibe ji we ku hûn înfaq nakin? Ji nava we ew ê ku di berîya fethê de înfaq daye û cîhad kiriye (bi wan ên din re) nabin yek. Evana li îndallah/li cem Allah ji wan ên piştî fethê înfak dabin û cîhad kiribin xwedî dereceyên hê mezintir in. (Ligel vê) Allah, weada xweşîyê daye hemûyan. Allah ji karên we agahdar e.
مَنْ ذَا الَّذ۪ي يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُٓ اَجْرٌ كَر۪يمٌۚ
Ew (ê bextewar) kî ye deynekî xweşik/rind bide Allah da ku Allah jî qat bi qat zêdetir bide wî? Û ji bo wî xelatekî mezin heye.
يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِن۪ينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ يَسْعٰى نُورُهُمْ بَيْنَ اَيْد۪يهِمْ وَبِاَيْمَانِهِمْ بُشْرٰيكُمُ الْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْر۪ي مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُ خَالِد۪ينَ ف۪يهَاۜ ذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظ۪يمُۚ
Wê rojê tu dibînî ku nûra mêr û jinên mûmîn li pêşîya wan dibeze û ji milê rastê ve jî (defterê amelên xwe) digirin. (Ji wan re tê gotin:) “Îro, mizgînîya we, cennet in ku di bin wan de çem diherikin û hûn ê di wan de ebedî bimînin. Ev, xelasîya/qezenca mezin bixwe ye.”
يَوْمَ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ لِلَّذ۪ينَ اٰمَنُوا انْظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ ق۪يلَ ارْجِعُوا وَرَٓاءَكُمْ فَالْتَمِسُوا نُورًاۜ فَضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسُورٍ لَهُ بَابٌۜ بَاطِنُهُ ف۪يهِ الرَّحْمَةُ وَظَاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذَابُۜ
Wê rojê mêr û jinên munafiq, ji mûmînan re dibêjin: “Li hêvîya me bisekinin da ku em ji nûra we parçeyekî wergirin û sûdmend bibin. Ji wan re tê gotin: “Li paş xwe vegerin û li nûr bigerin.” Axir, di navbera wan de sûreke derîyê wî heyî hatîye kişandin ku ji rexê hundir ve rahmet e û ji alîyê derve jî ezab heye.
يُنَادُونَهُمْ اَلَمْ نَكُنْ مَعَكُمْۜ قَالُوا بَلٰى وَلٰكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ اَنْفُسَكُمْ وَتَرَبَّصْتُمْ وَارْتَبْتُمْ وَغَرَّتْكُمُ الْاَمَانِيُّ حَتّٰى جَٓاءَ اَمْرُ اللّٰهِ وَغَرَّكُمْ بِاللّٰهِ الْغَرُورُ
Bang (li ehlê cennetê) dikin: “Ma qey em (li dinyayê) ne bi we re bûn?” Dibêjin: “Erê (cisim û bedena we bi me re bû). Lê belê, heta ku emrê Allah (mirin) waqî bû we nefsên xwe bi fitnê xist (li ku derê fitne hebe hûn noqî wê bûn) û we çavnêrî dikir (da ku Feleqet bê serê mûmînan). Hûn ketin gumanê. Gumreşîyan hûn xerandin û ew ê xapînok, we bi Allah xapand.”
فَالْيَوْمَ لَا يُؤْخَذُ مِنْكُمْ فِدْيَةٌ وَلَا مِنَ الَّذ۪ينَ كَفَرُواۜ مَأْوٰيكُمُ النَّارُۜ هِيَ مَوْلٰيكُمْۜ وَبِئْسَ الْمَص۪يرُ
Îro ji we û ji kafiran fidye nayê sitendin. Sitargeha we agir e. Ew, dostê we ye (ku bênavber ligel we ye). Ew, çi cihlêvegereke xerab e.
اَلَمْ يَأْنِ لِلَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللّٰهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّۙ وَلَا يَكُونُوا كَالَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلُ فَطَالَ عَلَيْهِمُ الْاَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْۜ وَكَث۪يرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ
Erê ma ji ew ên îman anîne re hê jî wext nehatîye ku qelbên wan bi zikra Allah û bi heqîya (ji ayetên Qur'anê) daxistî ye nerm bibe? Bila ew nebin wekî wan ên berê ku kitêb ji wan re hatibû û di ser wan de demeke dirêj borî bû û qelbên wan hişk bibû û pirên wan bibûn ji fasiqan.
اِعْلَمُٓوا اَنَّ اللّٰهَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۜ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْاٰيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
Bizanibin ku Allah, piştî mirina wê heyat dide erdê. Ji bo ku hûn aqil bigirin em ayetan ji we re beyan dikin.
اِنَّ الْمُصَّدِّق۪ينَ وَالْمُصَّدِّقَاتِ وَاَقْرَضُوا اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ اَجْرٌ كَر۪يمٌ
Qet guman tune, mêr û jinên ku sedeqe didin û ew ên deynê xweşik/qerzê hesen didin Allah, ecira/berdêla wan qat bi qat tê zêdekirin û ji bo wan xelateke bi qîmet heye.
وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُوا بِاللّٰهِ وَرُسُلِه۪ٓ اُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الصِّدّ۪يقُونَۗ وَالشُّهَدَٓاءُ عِنْدَ رَبِّهِمْۜ لَهُمْ اَجْرُهُمْ وَنُورُهُمْۜ وَالَّذ۪ينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِاٰيَاتِنَٓا اُو۬لٰٓئِكَ اَصْحَابُ الْجَح۪يمِ۟
Ew ên îman bi Allah û bi rasûlên wî anîne, ha evana li cem Rabbê xwe siddîq (yên dil û derê wan rast) û şahid/şehîd in. Ji wan re xelat û nûra wan heye. Ew ên ayetên me înkar dikin û diderewînin jî ewana ehlê cehennemê ne.
اِعْلَمُٓوا اَنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَز۪ينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِۜ كَمَثَلِ غَيْثٍ اَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَه۪يجُ فَتَرٰيهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًاۜ وَفِي الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ شَد۪يدٌۙ وَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٌۜ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَٓا اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ
Bizanibin ku jiyana dinyayê ji lîstikê û kêf û xeml û (wasiteya) pêpesinîna we ya di navbera xwe de û (pêşbazîya) zêdekirina mal û ewlad pêkhatî ye. Wekî barana ku çandinîyê (heşîn dike) li xweşa cotkaran diçe. (Piştî tezetî û jîndarîya dilkêş) tu dibînî ku hişk û zipîzer dibe. Paşê jî dibe pûş û pelaxên belavbûyî. Di axîretê de jî ezabekî dijwar û mexfîretek ji Allah û razîbûn heye. Heyata dinyayê, ji sûdmendîyeke xapînok pê ve ne tiştekî din e.
سَابِقُٓوا اِلٰى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّمَٓاءِ وَالْاَرْضِۙ اُعِدَّتْ لِلَّذ۪ينَ اٰمَنُوا بِاللّٰهِ وَرُسُلِه۪ۜ ذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْت۪يهِ مَنْ يَشَٓاءُۜ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظ۪يمِ
Bi bal mexfîreta Rabbê xwe ve û bi bal wê cenneta ku firehîya wê bi qasî erd û esmanan e ve bilezînin/bibezin. (Ew) ji bo wan ên îman bi Allah û rasûlên wî anîne re hatîye amadekirin. Ev, lutf û îhsana Allah e, ji kî re bixwaze dide wî. Allah, xwedî lutfeke mezin e.
مَٓا اَصَابَ مِنْ مُص۪يبَةٍ فِي الْاَرْضِ وَلَا ف۪ٓي اَنْفُسِكُمْ اِلَّا ف۪ي كِتَابٍ مِنْ قَبْلِ اَنْ نَبْرَاَهَاۜ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَس۪يرٌۚ
Li ser rûyê erdê an jî di nefsa we de her çi musîbetek çêdibe, berîya ku bê xuliqandin muheqeq di Kitêbekê de nivîsandî ye. Bêguman ev, ji Allah re hêsan e.
لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلٰى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَٓا اٰتٰيكُمْۜ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍۙ
(Nivîsandina her tiştê di Lewhê Mehfûz de) ji bo vê ye ku; bi ya ji destê we derket hûn pê xemgîn nebin û bi ya ku ji we re hate dayîn jî hûn (bi wê) bi ser xwe de neçin. Allah, hez wan kesên qure û yê xwe dinepixînin nake.
(Îmana bi qederê, mirovan ji evdîtîya eşyayan û bûyeran û ji nexweş ketina şaqizîtîya hebûnîyê û jibîr kirina tûnetîyê diparêze. Ew kesê bizanibe ku hebûn û tûnebûn û nîmet û musîbet ji hêla/ji alîyê Allah ve hatine teqdîrkirin û ya ku hatîye nivîsandin teqez pêk tê, ji ya ku jê re hatîye teqdîrkirin razî ye û teslîmî Allah (ac) dibe. Şikur a ku îmtîhana nîmetan e û sebir a ku îmtîhana musîbetan e wê bi heqî pêk tîne/dihêne.)
اَلَّذ۪ينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِۜ وَمَنْ يَتَوَلَّ فَاِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَم۪يدُ
Ew in ku; qesîsî dikin û qesîsîyê li însanan jî emir dikin. Kî jî (ji îtaeta Allah) rû vegerîne Allah, (ew ê her tişt muhtacê wî ye lê ew ne hewcedarê tu kesî) Xenîy û (yê ku herî zêde hemd û pesinandinê heq dike û ji alîyê heyînan ve tê pesinandin) Hamîd e.
لَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَاَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْم۪يزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِۚ وَاَنْزَلْنَا الْحَد۪يدَ ف۪يهِ بَأْسٌ شَد۪يدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِۜ اِنَّ اللّٰهَ قَوِيٌّ عَز۪يزٌ۟
Sond be me rasûlên xwe (bi delîlên) eşkere şandin. Ji bo ku însan edaletê qayîm bikin me ligel wan Kitêb û mîzan (pîvana edaletê) daxist. (Wekî din) me hesin jî daxist ku tê de hêzek mezin û ji bo însanan gelek feyde hene. Heta ku Allah, di xiyabê de (digel ku tu kes wan nabîne) ew ên alîkarîya Allah û rasûlên wî dikin derxîne holê û wan veqetîne. Bêguman Allah, (yê xwedî hêz û quwwet) Qawîy û (yê xwedî îzzet û her tiştî mexlûb dike) Azîz e.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوحًا وَاِبْرٰه۪يمَ وَجَعَلْنَا ف۪ي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍۚ وَكَث۪يرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ
Sond be ku me Nûh û Îbrahîm jî şand û pêxemberîtî û Kitêb dabû zurîyetên her duyan. Ji wan hinek ehlê hîdayetê ne. Pirên wan jî fasiq in.
ثُمَّ قَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِرُسُلِنَا وَقَفَّيْنَا بِع۪يسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَاٰتَيْنَاهُ الْاِنْج۪يلَ وَجَعَلْنَا ف۪ي قُلُوبِ الَّذ۪ينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةًۜ وَرَهْبَانِيَّةًۨ ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ اِلَّا ابْتِغَٓاءَ رِضْوَانِ اللّٰهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَايَتِهَاۚ فَاٰتَيْنَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا مِنْهُمْ اَجْرَهُمْۚ وَكَث۪يرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ
Piştre, rasûlên xwe yên peyrevên wan in di pey hevdu de şandin. Me Îsayê kurê Meryem jî di pey wan de şand. Me Încîl dabû wî û di qelbên wan ên bibûn tabiê wî de şefqet û merhamet çêkir. Ew ruhbanîtî (ya dest kişandina ji heyatê û bitenê meşxulîyeta bi îbadetan) wek bîdet xistine holê, me li ser wan ferz nekiribû. Ji bo bi dest xistina razîbûna Allah (di dîn de wek nûyîtîyek/nûjenîyek) kirin lê heqê wê jî pêk neanîn. Me ecira mûmînên ji nava wan daye. Pirên wan fasiq in.
(Allah (ac); rasûlên xwe ji bo ku civak bi tewhîdê islah bikin û ser rûyê erdê bi xêr ava/îmar bikin û edaletê qayîm bikin şandîye. Hilkişîna şikeftan û di nav civaka îslâmê de terikandina cemaetê, yanê terka isleha civakê û pirzêde sekna li ser isleha ferdî ne rêya pêxemberan e. Filleyan, ji ber ku zehmetîya isleha civaka xerabûyî ne didan ber çavê xwe, rabûn ruhbanîtî îcat kirin û bîdet derxistin. Berê xwe bi birçîbûnê û bi tenêbûnê dane jiyaneke xamoşan/munzewî ku ev rewş însanan li dij wesweseyên şeytanan bêsitar dihêle. Ji bo islehê ketibûn nava şikeftan, lê belê bi aqîdeya teslîsê û wek kahînan û bûne kesên ku bi cin û şeytanan re di têkilîyê de ne ji nav şikeftan derketin.
Li ser vê bingehê, ew kesê ku bixwaze nefsa xwe paqij bike û civakê isleh bike, mecbure ku bibe tabiê rêya pêxemberan. Her tetbîqa/kiryarîya derê sunnetê ya ku ne li gor rêbaza pêxemberan e, dijberîtîya rasûl (ass) bixwe ye. Û her dijberîtî jî mehkûmê encama ezaba axîretê û fitneyeke dînî-dinyewî ye. (Bnr. 24/Nûr, 63))
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَاٰمِنُوا بِرَسُولِه۪ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِه۪ وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِه۪ وَيَغْفِرْ لَكُمْۜ وَاللّٰهُ غَفُورٌ رَح۪يمٌۙ
Gelî ew ên îman anîne! Ji Allah bitirsin û xwe biparêzin û îman bi Rasûlê wî bînin da ku; ji rahmeta xwe du qat bide we û ji we re bike nûrek ku hûn pê bimeşin û (gunehên we) bibexşîne. Allah, (yê ku gunehan dibexşîne/efû dike û disitirîne û ji aqubeta gunehan evdên xwe diparêze) Xafûr û (li ser evdên xwe pir bi merhamet) Rahîm e.
لِئَلَّا يَعْلَمَ اَهْلُ الْكِتَابِ اَلَّا يَقْدِرُونَ عَلٰى شَيْءٍ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ وَاَنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللّٰهِ يُؤْت۪يهِ مَنْ يَشَٓاءُۜ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظ۪يمِ
Heta yên Ehlê Kitêb bizanibin ku (bi pêşnîyazên ziwa) lutf û îhsana Allah nikarin bi dest bixin, lutuf di destê Allah de ye û ew ji kî re bixwaze dide wî. Allah, xwedî lutf û îhsana mezin e.