Cezaya Mufsîdan
EXLAQAyetên bi vê mijarê ve girêdayî
Lê ew ên zilimkar peyva ji wan re hatibû gotin, bi yeke din re (Peyva ‘Hittatun’ ku tê ser maneya ‘Gunehên me biweşîne’ bi peyva ‘Hintatun’ ya ku tê ser maneya ‘Genim’ re) guherandin. Ji ber ku fasiqî kiribûn, me jî li ser wan zaliman de ji asîmân ezabek daxistibû.
Cezayê wan ên ku li hemberî Allah û Rasûlê wî şer dikin û li ser rûyê erdê fesadîyê/berhevdanê derdixînin; an têne kuştin an têne daleqandin an dest û pîyên wan çeprastî tên jêkirin an jî ji cihê ku tê de ne tên ajotin/tên nefî kirin. Ev (ceza) riswayîya wan a li dinyayê ye. Li axîretê jî ji bo wan ezabekî mezin heye.
Ew ên ku ayetên me derewandine jî ji ber fisqên (gunehên) ku kirine wê ezab bi wan bigire.
Sond be me Nûh jî ji qewmê wî re (wek pêxember) şand û gotibû: “Gelî qewmê min! Ji Allah re îbadetê/evdîtîyê bikin, ji we re ji wî pê ve (yê ku îbadetê heq dike) tu îlâh tune. Bi rastî ez ji bo we ji ezabê rojeke mezin ditirsim.”
Giregirên qewmê wî, jê re gotibûn: “Bi rastî em te di nava şaşîtîyeke eşkere de dibînin.”
(Nûh jî) gotibû: “Gelî qewmê min! Di min de qet tu şaşîtî/xerifîtî tune. Lê ez qasidek im ji hêla/alîyê Rabbê aleman ve (ji hêla/ji alîyê Allah ve hatime şandin).”
“Ez wehîya/rîsaleta Rabbê xwe radigihînim û şîretê li we dikim. Û tiştên ku hûn pê nizanin ez bi wê ya (bi wehîya ku ji min re) ji Allah tê, dizanim.”
Ma hûn heyirîne ku ji bo hûn bitirsin û xwe biparêzin û merhamet li we bê kirin, ji nava we zilamek bi zikrekî/bi bîrxistinekî ku we pê hişyar dike, hatîye?
Wî derewandin. Me jî wî û ew ên bi wî re di keştîyê de bûn xelas kirin û ew ên ayetên me înkar dikirin jî xeniqandin. (Lewre) ew qewmekî kor bûn (heqîqetê nedidîtin).
Dema qasidên me (melâîket) ji Lût re hatin, ji ber wan xemgîn bû û dilê wî teng bû û wiha got: “Îro rojeke pir dijwar e.”
(Çi wextê sehkirin ku mêvan hatine) qewmê wî bilezûbez hatin cem wî. Berê de jî karên neqenc (ji xwe re wek adet girtibûn û pir) dikirin. Got: “Gelî qewmê min! Ha evana qîzên min in, bi wan re (bi zewacê bihevrebûn) ji bo we herî paqijtir e. Êdî hûn ji Allah bitirsin û xwe biparêzin û di nava mêvanan de min rezîl nekin. Ma di nava we de qet zilamekî hişmend tune?”
Gotin: “Sond be, tu baş dizanî ku heqê me/çavê me li ser keçên te tune. (Bi rastî) tu baş dizanî ku em daxwaza çi dikin.”
Got: “Xwezî li hemberî we hêzek min hebûya, an jî (ji bo parastina mêvanên xwe) min bikariba xwe bavêta cihekî zexm.”
(Melâîketan) gotin: “Ya Lût! Em qasidên Rabbê te ne. Ew qet nikarin pêşkarî te bibin. Di demeke şevê de bi malbata xwe re derkeve here û bila tu kes li paş nevegere û nenêre. Lê jina ne tê de! (Lewre) ezabê ku wê bê serê qewmê te bêguman wê bê serê wê jî. Ezabê ku ji wan hatîye weadkirin, wexta sibê ye. Êrê ma sibeh ne nêzîk e?”
Dema emrê me (bi helaka wan) hat, me ew der serûbinî hev kir û me bi ser wan de li pey hev kevirên ji herîya pijandî barandin.
(Ew kevir) li cem Rabbê te nîşankirî bûn. Ew (ezabekî wisan, ji wan ên amelên vê qewmê dikin) ji zaliman qet ne dûr e.
Gotin: “Bêşik em ji qewmekî gunehkarên mucrîm/sûcdar re hatine şandin.”
Me hikum/hikmet û ilim da Lût. Me ew ji bajarekî (û ji ehlê wê derê) ku fiêlên kirêt/xebîs dikirin xelas kir. Bêguman ew, qewmekî ji fasiqan (pêkhatî) û xerab bûn.
Qewmê Nûh jî pêxemberên şandî înkar kirin.
Wê demê birayê wan Nûh ji wan re got: “Hûn (ji Allah) natirsin û xwe naparêzin.”
“Bêguman ez ji bo we pêxemberekî ewledar/emîn im.”
Ji Allah bitirsin û xwe biparêzin û îtaeta min bikin.
“(Di muqabilê vê dawet û teblîxa xwe de) ez ji we tu heqekî naxwazim. Heqê min li ser (Allah e ku ew) Rabbê aleman e.
Ji Allah bitirsin û xwe biparêzin û îtaeta min bikin.
Gotibûn: “Ligel ku kêmketîyên qewmê te dane pey te, em ê çawa îman bi te bînin?”
Got: “Der heqê amelên wan de zanîna min tune (ez nikarim wan bidarizînim/mehkeme bikim).”
“Eger hûn bîrewer in (divê hûn vê bizanibin ku), hisabê wan aîdê Rabbê min e.”
“Ez ne ew im ku mumînan biqewirînim.”
“Ez bitenê hişyarkerekî vikîvekirî me.”
Gotin: “Ya Nûh, eger tu dev ji vê karê xwe bernedî, teqez tu yê bibî ji wan ên ku tên kevirkirin û qewirandin.”
Got: “Rabbê min! Bêşik qewmê min ez derewandim.”
“Navbera min û wan (bi hukmê xwe) bifesilîne. Min û mumînên bi min re xelas bike.”
Me jî ew û yên ligel wî, di keştîyeke tije de xelas kir.
Paşê me ew ên mayîn xeniqandin.
Bêguman di vê de (li ser mijara ku wê Allah alîkarîya dostên xwe bike û dijminên xwe jî helak bike) ayetek heye. Jixwe pirên wan ne mumîn in.
Rabbê te bêguman (yê xwedî îzzet û her tiştî mexlûb dike) Azîz û (li ser evdên xwe pir bi merhamet) Rahîm e.
(Qewmê) Ad, pêxemberên şandî înkar kirin.
Me Lût jî (ji qewmê wî re şand). Dema ku wî ji qewmê xwe re wiha gotibû: “Ma hûn hê jî li ber çavan vê fuhşîyatê dikin?”
“Hûn dev ji jinan berdidin û bi şehwetê nêzî zilaman dibin? (Nexêr, ne wisan e!) Hûn civakeke cahil in.”
Bersiva qewmê wî her ev bû: “Malbata Lût ji warê xwe nefîy bikin û derxînin. Lewre ew merivên paqij in.”
Ji xeynî jina wî me ew û malbata wî xelas kirin. Me mayîna wê li paş (ligel ên helakbûyî de) teqdîr kir.
Me baran (a keviran) di ser wan de barand. Barana yên hişyarkirî çi qas xerab e.
Dema qasidên me/melâîket hatin cem Lût, ji ber wan xemgîn û dilteng bû û rêderekî nedît. Gotin: “Netirse û xemgîn jî nebe! Bêşik, jina te ne têde em ê te û malbata te xelas bikin. (Lê jina te) wê bibe ji yên li paşmayîyan.”
“Bêguman bi ser xelkê vî welatî de, ji ber mufsîdîya wan em ê ezabekî ji esman daxînin.”
Cihwarê fasiqan jî agir e. Her cara ku dixwazin ji wir derkevin, ew carekî din ji wir têne vegerandin. Û ji wan re tê gotin: “Wê ezabê ku we diderewand bitamînin (em binêrin).”
Wê roja ku wê kafir ji agir re bên rapêşkirin (ji wan re tê gotin:) “We di jiyana xwe ya dinyayê de hemû xweşî zayî kir/qedand û hûn jê sûdmend bûn û we kêf kir. Lê belê ji bo ku we li ser rûyê erdê bi neheqî quretî dikir û ji ber fasiqtîya we hûn ê îro bi ezabekî riswaker bên cezakirin.”
Tu jî wekî wan pêxemberên Ulu’l-Azm sebir bike! Ji bo (ku ji wan re ezab were) nelezîne. Roja ew (ezab) a ku pê hatibûn tehdîtkirin dibînin, ji wan weye ku ew tenê bi qasî seatekî rojê (li dinyayê) mane. (Ev,) teblîxek e/dazanînek e. Erê ma ji qewmekî fasiq pê ve kes tê helakkirin?
Berî vêga me qewmê Nûh jî (helak kiribû). Bêguman ew, qewmekî fasiq bûn.