Agir

Mîsala wan (dişibe vêya): Ew kesê ku agir pêxistîye. Çi dema (agir) pêket û ronahî da derdora wî; Allah, ji nîşka ve nûra wan/ronahîya wan dibe û wan di rewşeke nebînatî de dihêle!

Ma kî ji we dixwaze (di rewşeke wisan de be ku) bexçeyekî wî yê xurmeyan û mêwan hebe û di binî de çem biherikin û di nav de ji her çeşîdê fêkîyan hebin. Ew jî ixtîyar bibe û di wê demê de zarokên wî yên zeîf/biçûk hebin. (Dixwest ku bexçeyekî wisa ji zarokên xwe re bihêle) lê ji nîşka ve bahozekî bişewat bi ser de were û ew bexçe bişewite. (Çawa ku hûn vêya naxwazin, di wê dema hûn herî zêde hewcedarê amelan in bi rîya û bi minnetê û bi ezîyetê amelên xwe berhawa nekin û destevala nemînin.) Ji bo ku hûn bifikirin Allah, ayetên xwe ji bo we beyan dike.

Ew in ku; dibêjin: “Allah, li me emir kiriye; hetanî ew (pêxember) qurbaneke ku agir wê dixwe ji me re bîne em ê bi tu pêxemberî îmân neynin.” (Ji wan re) bibêje: “Bêguman berîya min jî gelek pêxember, bi delîlên eşkere û bi ya ku we digot ji we re hatin. Eger hûn rastbêj in/rastgo ne, we çima ew kuştin?”

Bêguman ew ên bi neheqî malên sêwîyan dixwin; wan zikê xwe enceq bi agir dagirtine. Û wê bikevin agirekî ku alavên bi erjeng direşîne.

Cihûyan gotin: “Destê Allah girtîye (dest lê nagere).” Ji ber vê (gotina kirêt) destê wan şeht bû û bûn ji lanetîyan. (Nexêr, ne wisan e!) Berevajî, her du destên Allah jî vekirî ne û çawa bixwaze wisa serf dike. Sond be ya ku ji Rabbê te ji te re nazil bûye (ev Qur'an) wê kufr û harîtîya wan zêdetir bike. Me jî hetanî roja qiyametê kîn û neyartîyek bênavber xistîye navbeyna wan. Çi dema ku wan ji bo şer agirek pêxistibin Allah agirê wan vemirandîye. Ew li ser rûyê erdê ji bo tevdanê/ji bo îfsadê dixebitin. Allah ji mufsîdan/ji wan ên tevdanê derdixin hez nake.

(Allah) got: “Digel min emrê secdekirinê li te kir, ew çi bû ku nehişt tu herî secdê?” (Îblîs) got: “Ez ji Âdem bi xêrtir im. (Lewre) te ez ji agir xuliqandim û Âdem jî ji herîyê xuliqand.”

Ew ên (ji şer) paş de man û muxalefetê li Rasûlullah kirine bi rûniştina xwe kêfxweş bûn. Bi mal û canê xwe şer a di rêya Allah de xweş nedidîtin û gotin: “Di vê germê de dernekevin şer.” Bibêje: “Agirê cehennemê herî zêde germtir e.” Xwezî fêm bikirana.

Erê, ma ew kesê ku rikna avahîya/mizgefta xwe li ser teqwa û rizaya Allah çêkiriye bixêr e; an jî ew ê avahîya xwe di kevîya kortalekî de çêkiriye û bi wî re gêrî agirê cehennemê dibe (bixêrtir e)? Allah civaka zaliman hîdayet nake.

Teqez meylî zilimkaran/zaliman nekin! Nexwe wê agir bi we bigire. Ji Allah pê ve welîyên we/dostên we nabe, paşê alîkarî jî li we nayê kirin.

Ji esman av daxistîye. Newal bi qasî qeysa/tijebûna xwe bû lehî. Lehî jî çû û kefa ku derkete ser avê hilgirt. Zînetek de an jî di çêkirina ew tiştên bikêr tên di agir de têne helandin de jî weke vêya kefek bi ser dikeve. Allah ji heq û batilê re wiha mîsal dide. Kef tê avêtin û diçe (batil jî weke vê mîsâlê tê avêtin). Ya ku feyde dide însanan (heq) jî li ser rûyê erdê dimîne. Allah mîsalan wiha dide.

Me cinan jî (berîya xuliqandina însan) ji agireke (ku tesîra hindurê mirov dike û) bijehr xuliqandin.

Bi bîr bîne, dema Mûsa agirek dîtibû û ji ehlê xwe re wiha gotibû: “Li vir bimînin! Min agirek dît. Ez hêvî dikim ku ji wê re perengekî/bizotekî bînim an jî li cem wê rehberekî (ku rê nîşan bide) bibînim.”

Me jî wiha got: “Hê agir! Ji Îbrahîm re hênik be û bi silamet be.”

Allah, nûra erd û esmanan e. Mîsala nûra wî dişibe fanosek/kulekek ku di navê de çirayek hebe (û ronahî jê belav dibe). Ew çira jî di nava şûşeyekê de ye. Ew şûşe jî her weke ku stêrkeke mîna durrê/ incîyê be. Ji dareke zeytûnê ku ne aîdê rojhilat û rojava ye tê pêxistin. Agir (bi wê) negire jî hindik dimîne donê/zeyta wê şewlê dide. Nûr li ser nûrê ye. Allah, kî bivê ber bi nûra xwe ve hîdayet dike. Allah, mîsalan dide însanan. Allah, bi her tiştî dizane.

(Bi bîr bînin!) Dema ku Mûsa ji malbata xwe re gotibû: “Min agirek dît. Ez ê herîm ji we re agahîyekî an jî ji bo ku hûn xwe germ bikin bizotekî agir bînim.”

Çaxê Mûsa qewlê xwe temam kir û bi malbata xwe re bi rê ket, li alîyê Tûr agirek dît. Ji ehlê xwe re got: “Hûn li vê derê bisekinin. Lewre min agirek dît. Dibe ku ez ji we re agahîyekî an jî bizotekî agir bînim.”

(Îblîs) got: “Ez ji Âdem bixêrtir im. (Lewre) te ez ji agir xuliqandim û Âdem jî ji herîyê xuliqand.”

“Gelî qewmê min! Çi dibe ku; ez we vedixwînim xelasîyê lê hûn min gazî agir dikin?”

Cinan jî ji agirê bê dû xuliqand.

Ew agirê ku hûn pêdixin, we dît?

Wê rojê mêr û jinên munafiq, ji mûmînan re dibêjin: “Li hêvîya me bisekinin da ku em ji nûra we parçeyekî wergirin û sûdmend bibin. Ji wan re tê gotin: “Li paş xwe vegerin û li nûr bigerin.” Axir, di navbera wan de sûreke derîyê wî heyî hatîye kişandin ku ji rexê hundir ve rahmet e û ji alîyê derve jî ezab heye.

Agirê pêxistî de,

Dêya wî/stargeha wî, kortal (dojeh) e.