Rastî/Rêya Rast

Me bigihîne sîrate’l musteqîm (ser rêya rast).

Hemû însan berê de (li ser tewhîdê) yek ummetek bûn. (Ketin îxtîlafê.) Allah (ji bo îxtîlafa wan biborîne) gelek pêxemberên mizgînvan û hişyarker şandin. Bi wan re Kitêbên heq jî şandin da ku di navbera mirovan de li ser a bi hev ketine de hukim bidin. Ji xeynî yên Ehlê Kitêb di rastîya vê heqîyê de kes nekete îxtîlafê; piştî delîlên eşkere ji wan re hatin ji ber çavnebarîtîya/bitirtîya di navbera xwe de der heqê wê (Kitêbê) de ketin îxtîlafê. Allah bi destûra xwe, yên îmân anîne gihande rastîya tiştên ku wan li ser îxtîlaf dikirin. Allah ji bo kî daxwaz bike wî digihîne rêya rasterast.

“Bêşik Allah, Rabbê min û Rabbê we ye. Jê re îbadetê bikin. Ev (rêya ku ez we gazî dikimê), sirati’l mustaqîm e/rêya rasterast e.”

Gelî Ehlê Kitêb! Digel hûn dibin şahid ku ev (Qur’ana ji Allah) heq e, hûn ayetên Allah çima înkar dikin.

Digel ku ayetên Allah ji we re tên xwendin û pêxemberê wî jî di nav we de ye, çawa hûn ê bibin kafir? Kî xwe bi (rêya) Allah bigire, bêguman wê li ser rêya rast bê hîdayetkirin.

Ji tu pêxemberî re nabe ku (bi veşartina wehîyê an jî bi neheqî xwarina ji malên xenîmetê) li emanetan îxanet bike. Kî jî di îxanetê de be roja qiyametê bi tiştê ku îxanet kiriye re tê (hizûra Allah). Piştre her nefis çî qezenc kiribe, bêkêmasî wê jê re bê dayîn û qet neheqî jî li wan nayê kirin.

Û me yê berê wan bidana ser rêya rasterast.

Ew ên îmân bi Allah anîne û xwe pê ve girtine wê (Allah) wan bêxe rahmetek û lutf û îhsaneke ji bal xwe û wê wan li ser hîdayetê rasterê bike (ku bi vê rêyê wê bigihîjin Allah).

Allah, kesê ku pê (bi Kitêb û pêxember re), tabiê rizaya wî dibe digihîjîne rêya herî rast û bi îzna xwe wan ji tarîtîyan derdixîne ronahîyê û li ser rêya rast hîdayet dike.

Ew ên ayetên me derewandine, ker û lal ên di nava tarîtîyê de ne. Allah kî bixwaze dixerifîne û kî jî bixwaze digihîne ser rêya rasterast.

Ev, rêya Rabbê te ya rasterast e. Bêguman em ji qewmekî ku şîretan digirin û difikirin re ayetên xwe bi kitekit/mufesselbûyî beyan dikin.

Ha ev, rêya min a rasterast e. Bidin pey wê (rê yê). Nedin pey rêyên ku (we) ji rêya wî (ji rêya Allah a rasterast) vedigerînin. Bi vêya şîret li we kir, hêvî heye ku hûn xwe biparêzin.

Bibêje: “Bêguman Rabbê min ez gihandim ser rêya rasterast. Dînê Îbrahîm, ya ripîrast/qewî û henîf. Ew ne ji muşrîkan bû.”

Got: “Ji ber ku te ez rêwinda kirim, ez ê jî ji bona ku berê wan (însanan) bi rêşaşîyê ve bidim li ser rêya te ya rast rûnim.”

Ji xeynî ew ên ku we li cem Mescîdu'l Heram bi wan re peyman çêkiribû, ma wê ji bo muşrîkan çawa li cem Allah û Rasûlê wî peyman hebe? Heta ew der heqê we de rast bin, hûn jî ji wan re rast bin. (Lewre) Allah, hez Mutteqîyan dike.

Allah, gazî darûs’selamê (cennetê) dike û ew kî daxwaz bike digihîjînê ser rêya rast.

(Allah) got: “Dûayên we her duyan jî qebûl bûn. Nexwe hûn rasterast bin û nedin pey nezanan.”

“Bêguman min tewekkulê wî Allahê kir ku ew Rabbê min û (Rabb) ê we ye jî. Perçema hemû zindîyan/candaran (ew ê wan kontrol û beralî dike) ew (Allah) e. Beşik Allah li ser rêya rast e.”

Tu û ew ên bi te re tobe kirine çawa ku li te hatîye emirkirin rast be (rast bin)! Bitir nebin! (Lewre) ew, kar û kirinên we dibîne.

Rastîya vê rêyê ku ev rêyeke rasterast e, di bin ewlehîya min de ye.

Allah ev herdû zilam jî wek mîsal dide. Yek ji wan lal e û hêza wî li ser tiştekî tune û ew li ser xwedîyê xwe bar e. Xwedîyê wî, ew bi ku ve bişîne tu qencîyekî nayne (wê îşê edim dike/diherimîne). Ma ev û ew ê ku ew bixwe li ser rêyekî rast be û bi edalet emir dike dibin weke hev?

Ji nîmetên wî (Allah) re şikur dikir. (Allah) ew hilbijart û wî gihande rêya rast.

Dema ku hûn dipîvin bêkêmahî/bi temamî bipîvin. Bi mêzêneke rasterast biwezinênin! Ev bi xêrtir e û wek encam herî xweşiktir e.

(Îsa got:) “Bêguman Allah Rabbê min e jî û Rabbê we ye jî. (Herwiha) ji wî re îbadet bikin. Rêya rasterast ev e.”

(Wekî din) ji bo ku ew ên ilim ji wan re hatîye dayîn bizanibin ku ev (Qur'an) ji Allah e û bi wê îmân bînin û qelbê wan bi dilnizmî teslîmî (hukmên wê) bibe (wiha dike). Bêşik Allah, mumînan li ser hîdayetê rasterê dike.

Me ji her ummetê re mensekek/rêyeke îbadetê diyar kiriye û ew li ser wê amel dikin. Nexwe bila tu kes li ser vê mijarê bi te re nîqaş neke/destûra nîqaşê nede. Tu dawetî Rabbê xwe bike! Bêguman tu, li ser hîdayetekî rasterast î.

Bêguman ku tu, wan gazî rêyeke rasterast dikî.

Sond be me ji we re ayetên eşkere/raveker nazil kiriye. Allah, kî bixwaze wî rasterê dike.

“Bi mêzêneke rasterast bikişînin.”

(Bêguman tu,) li ser rêya rast î.

Me her duyan li ser rêya rasterast hîdayet kir.

Bêguman ew ên dibêjin: “Rabbê me Allah e” û paşê li ser îstîqametê ne, di ser wan de melaîket dadikevin (û dibêjin): “Netirsin, xemgîn jî nebin û bi wê cenneta ku li we hatîye weadkirin re kêfxweş bibin.”

Tu (bi bal tewhîdê ve) bivexwîne/dawet bike. Wekî ku tu pê hatî fermankirin rasterast be. Nebe tabiê hewayên/hewesên wan. Û bibêje: “Min, bi her Kitêba ku Allah daxistîye îman anî. Ez di navbera we de bi (hukimdayîna li ser) edaletê hatime emirkirin. Allah, Rabbê me û Rabbê we ye jî. Amelên me ji me re û amelên we jî ji we re ne. Di navbera me û we de huccet (delîl anîna wek bi berhemberî û nîqaş) nîne. (Lewre heq, vikîvekirî li holê ye.) Allah, wê me hemûyan li cem hev bicivîne. Veger jê re ye.

Bi vî awayî me ji emrê xwe rûhek/Qur'an li te wehîy kir. Te nizanîbû Kitêb û îman çî ye. Lê, me ew kir nûrek ku bi wê em ji evdên xwe ji kî re bixwazin wî digihînin hîdayetê. Bêguman tu, digihînî ser rêya rasterast.

Tu xwe têr şidandî bi wehîyê ve bigire. Bêşik tu, li ser rêyeke rasterast î.

Bêguman ew (Îsa) ji bo qiyametê agahî ye (ji nêzîkahîya rabûna qiyametê re elamet e). Nexwe tê de qet li ber gumana nekevin û bibin tabiê min. Ev, rêya rasterast e.

“Bi rastî Allah, Rabbê min û Rabbê we ye jî. Îbadetê wî bikin. Ev, rêya rasterast e.”

Bêguman, ew ên piştî ku gotine: “Rabbê me Allah e” û li ser îstîqametê sebat kirine, ji wan re tirs tune û ew xemgîn jî nabin.

Gotin: “Gelî qewmê me! Bi rastî me li kitêbekê guhdarî kir ku ew; piştî Mûsa hatîye daxistin û kitêbên berîya xwe tesdîq dike û gazî heqîyê û rêya rasterast dike.”

Ji bo ku Allah, gunehên te yên borîne û yên heta îro hatine mexfîret bike û nîmetên xwe yên li ser te temam bike û te rabigihîne ser rêya rasterast.

Allah, weada gelek xenîmetên ku hûn ê bi dest xwe bixin daye we. (Ev a we niha bi dest xistîye, nîmeteke) ku bi lez daye we. Destên însanan (ya ji bo zerar dayînê) ji we kişandîye. (Ev hemû,) ji bo ku ji mûmînan re bibe delîlek (ku Allah weada xwe anîye cih) û ji bo we rabigihîne ser rêya rasterast e.

Ew (Allah) e; ji bo ku ji we kî herî çêtir amelê xweşik dike îmtîhan bike/derxîne holê, mirin û jiyan xuliqand. Ew (yê xwedî îzzet û her tiştî mexlûb dike) Azîz û (yê ku gunehan dibexşîne/efû dike û disitirîne û ji aqubeta gunehan evdên xwe diparêze) Xafûr e.

Eger ew, li ser rê (ya îslâmê) bibûna ehlê îstîqametê me yê aveke (baraneke) pir bida wan (da ku bi wê avê xêreke mezin bi dest bixistana).

Ji bo kesê ji nav we dixwaze ku îstîqamet bibîne.

Qet guman tune hîdayet aîdê me ye.